ಭಾರತೀಯ ಸಂಸ್ಕೃತಿoತು ರಥೋತ್ಸವಾಕ ಪ್ರಾಮುಖ್ಯತಾ ಆಸಾ. ವರಸ ಪರ್ಯಂತ ಲೋಕು ಭಗವಂತಾಲಾಗಿ ಮಾಗುಕ ಆನಿ ತಾಗೆಲೆ ದರ್ಶನಾಚಿ ಖುಷಿ ಭೋಗೂಂಕ ತಾಗೆಲಾಗಿ ವತಾತ. ಪೂಣ ರಥೋತ್ಸವಾಂತು ದೇವೂಚಿ ಲೋಕಾಂಲೆ ಘರಾ ದಾರಾಕ ಯೆತಾ, ದರ್ಶನ ದಿತಾ, ಮನೋಕಾಮನಾ ಪೂರ್ಣ ಕರತಾ. ಕಿತಲೀ ಸುಂದರ ಕಲ್ಪನಾ ಆಮಗೆಲೆ ಮಾಲ್ಗಡ್ಯಾಲಿ. ಭಗವಂತಾನ ಯೆವಚೆ ಮ್ಹಳಯಾರ ತಾಕಾ ಏಕ ಬರೋ ದೀಸ ಜಾವಕಾ. ತೋ ದೀಸು ಮಾಘ ಶುದ್ಧ ಸಪ್ತಮಿ, ರಥ ಸಪ್ತಮಿ. 3-4 ಮಯನೇ ದಕ್ಷಿಣಾಪಥಾಂತು ಚಲೂನ ಭುಂಯಚೆರ ಥಂಡಾಯ ಪಸರಲೆಲೋ ಸೂರ್ಯ ಪರತ ಘೂವನು ಉತ್ತರಾಯಣಾಕ ಯೆತಾ. ಹೋದಿವಸು ಬ್ರಹ್ಮರಥ ಯಾ ಹೋಡ ತೇರು.
ರಥಾರಿ ಅಶೀಲೆ ಚಕ್ರಧಾರಿಕ ಪಳಯಲ್ಯಾರಿ ವಾಪಾಸ ಜನ್ಮ ನಾ ಜಾತಾ. ಸರ್ವೇ ಸಾಧಾರಣ ಆಮಗೆಲ ಸಮಾಜಾಂತು–ಅನ್ಯ ಸಮಾಜಾಂತೂಯೀ ದೇವಾಕ ಹೋಡ ಉತ್ಸವು ಮ್ಹಳ್ಯಾರಿ ಮಹಾರಥೋತ್ಸವು= ಬ್ರಹ್ಮರಥೋತ್ಸವು. ಸರ್ವ ಶ್ರೇಷ್ಠ ದೇವಾಲೆ ಅನುಗೃಹಾಕ ಸುಲಭ ಸಾಧ್ಯ ಯುಗ ಹೋ ಕಲಿಯುಗು. ಸುಲಭಾನಿ ಪಾಪ ಲೆಕ್ಕಾನಾಶಿ ಘಡತ್ತಾ. ಪುಣ್ಯಾಚೇ ಕಾಮ ಕರೂಂಕ ಗೆಲ್ಯಾರಿ ಕಷ್ಟ, ಜಾಲ್ಯಾರಿ ದೇವಾಕ ಅರ್ಪಣ ಕೆಲೇಲೆ ಖಂಚೇಯಿ ವಿಷಯಾಚೇ ದರ್ಶನ, ಸೇವನ, ಶ್ರವಣ, ಸ್ಮರಣ, ಚಿಂತನ ಆಮಕಾ ಬರೇಪಣಾಕ ಕಾರಣ. ಸಾಂಘಿಕ ಜೀವನ-ಪರಸ್ಪರ ವಿಚಾರ ವಿನಿಮಯ-ಸಂಬoಧು ವಾಡೊಚಾಕ ಏಕ ಅವಕಾಶ. ವಿವಿಧ ವ್ಯಾಪಾರಾ ದಿಕಾನ ತಾಜೇ ಏಕ ವೃದ್ಧಿ, ಅಲಂಕಾರ, ದೀಪಾಲಂಕಾರ ಇತ್ಯಾದಿ ಚಲತಾ ಜಾಲ್ಯಾರಿ ಉತ್ಸವ ಮ್ಹಳ್ಯಾರಿ ಮಸ್ತ ಶ್ರೇಷ್ಠ ಉತ್ಸಾಹಾನ ಕರಚೆ ದೇವಾಲೆ ಆರಾಧನಾ. ಉತ್ಸಾಹಾನ ಕರತಾನಾ ನಿಜ ಜಾವೂನ ಅಪಣ್ಯಾಪಣ ಯೆತ್ತಾ. ರಥ ಬಾಂದೂನು, ಅಲಂಕಾರ ಕರೂಕ ಮಸ್ತ ಸಮಯ ವತ್ತಾ. ಕಿತಲೆ ಜಾಲ್ಯಾರಿಯಿ ದೇವಾನ ಬಸಲ್ಯಾರಿ ಮಾತ್ರ ಅಥವಾ ಬಸಚೆ ಪರ್ಯಂತ ಸರ್ವ ತಯಾರಿ, ದೇವು ದೇವನು ಆಯಲೆ ಉಪರಾಂತ ಕಾಂಯಿ ಆಸ್ಸನಾ. ದೇವಾಲೆ ಸಮಗ್ರ ಸೃಷ್ಟಿ- ಪ್ರಕೃತಿ ಆನೀ ಮನುಷ್ಯಾಕ ಆಸಚೊ ಸಂಬoಧು, ಕ್ಷಣ ಭಂಗುರ ಜೀವನಾಚೇ ಮಾಹಿತಿ ಹಾಂಗಾ ದಿಸತಾ. ರಥೋತ್ಸವಾಚೇ ಫುಡೇಚಿ ಸ್ವಲ್ಪ ದಿವಸ ಪೂರ್ವ ಕಂಕಣ ಧಾರಣ ಕರಚೆ, ದೇವಳಾಚೆ ಅಧಿಕಾರಿ, ಆಚಾರ್ಯ, ಅರ್ಚಕವೃಂದ ತಯಾರ ಜಾತಾ. ತೋರಣ, ಅಂಕುರ, ಯಜ್ಞಬಲಿ, ಧ್ವಜ ಇತ್ಯಾದಿ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮ ಧ್ವಜಾರೋಹಣ ದಾಕೂನ ಅವಭೃತಸ್ನಾನ ಪರ್ಯಂತ ಮಹಾ ಉತ್ಸವು. ಲಕ್ಷ್ಮಿ ಆನೀ ನಾರಾಯಣ ಚಿಂತನ ಪೂರ್ವಾಕ ಧ್ವಜ ಪತಾಕೇನ ಅಲಂಕಾರ ಕರತಾತಿ. ಪಂಚಭೂತಾತ್ಮಕ ಚಿಂತನ=ಭೂಯಿ, ಜಲ, ಅಗ್ನಿ, ವಾಯು, ಆಕಾಶ ಸಂಬoಧಿತ ಮೃತ್ತಿಕಾ ಪೂಜಾ – ಜಲಪೂಜಾ-ಯಜ್ಞಸುಗಂಧ-ಮoತ್ರಾದಿಕಾನ ಉತ್ಸವ ಚಲತಾ ಆಸ್‌ತಾ. ಸರ್ವ ದೇವಾದಿಕ° ದೇವಾಲೆ ಉತ್ಸವಾಕ ಯೆವನು ಪಾವತಾತಿ. ಸರ್ವ ದೇವತಾಂಗೇಲೆ ಉಪಸ್ಥಿತಿ ದೇವಳಾಂತು ಆಸತಾ, ದೇವಳಾಕ ಸಂಬoಧ ಪಾವಿಲೆ ಭಜಕಾನಿ ಘರಾಂತು ಖಂಚೇಯಿ ಶುಭಕಾರ್ಯ ಚಲೊವಚಾಕ ನಾ. ಧ್ವಜಾರೋಹಣಾದಿ ಧ್ವಜಾವರೋಹಣ ಪರ್ಯಂತ ಸಂಬoಧಿತ ಭಜಕಾನಿ ದೇವಳಾಚೆ ಉತ್ಸವಾಂತು ಯಥಾ ಸಾಧ್ಯ ತನು-ಮನ-ಧನಾನ ಸೇವಾ ಕರಕಾ, ಕರತಾತಿ.

“ಮಾತಿ ಕಹೇ ಕುಮ್ಹಾರಸೇ ತೂ ಕ್ಯಾ ರೋಂಧೂ ಮೋಹೇ, ಏಕದಿನೈಸಾ ಆಯೇಗಾ ಮೈ ರೋಂಧೂ ತುಝಕೋ” ಮಣ್ಣಿಂದಲೇ ಕಾಯಾ ಮಣ್ಣಿಂದ, ಸರ್ವ ಸಂತ ಶ್ರೇಷ್ಠಾನಿ ಮಾತ್ತಿ-ಮಾನಿನಿ-ಭಾಂಗರಾಕ ಮಹತ್ವಪೂರ್ಣ ವಿವರಣ ದಿಲಾ. ಹೇ ನಾಶಿ ಜಗತ್ತಾಂತು ಕಾಂಯಿ ನಾ. ಸ್ಥಿತಿ-ನಾಶ-ಉದ್ಭವಾಕ ಹೇಂಚಿ ಕಾರಣ ಆಸತಾ. ಮೃತ್ತಿಕಾ ಹರಣ, ಪೂಜಾ, ಅಂಕುರಾರೋಪಣ, ಉತ್ಸವಾಂತು ಚಲತಾ. ಸರ್ವವಸ್ತೂಂತು ದೇವಾಂಗೆಲೆ ಆವಾಹನ-ಉಪಚಾರ ಪೂರ್ವಕ ಪೂಜಾ ಭಾವನಾ ಲೆಕಚಾ ಆಸ್ಸ.
ಏಕ ಸಾನಚಿ ಬೀಜಾಂತು ಕಿತಲೆ ಶಕ್ತಿ ಆಸತಾ, ದಿಸ್ಸನಾ, ಸಂಯೋಗಾನ ಅನುಭವಾಕ ಯೆತಾ. ಸೃಷ್ಟೀಂತು ಉಪಯೋಗಾಕ ಯೆನಾತಿಲೆ ಕಾಂಯಿ ನಾ. ತಾಜೇ ಯೋಜನಾ, ಆಯೋಜನಾ ಕರತಾಲ್ಯಾಲೆ ಹಾತಾಂತು ಆಸತಾ. “ಯೋಜಕಃ ತತ್ರ ದುರ್ಲಭ” ಮ್ಹಳಾ. ಜಲಪೂಜನ, ಅಭಿಷೇಕ ಇತ್ಯಾದಿಕಾನ ಉದಕಾಚೆ ಮಹತ್ವ, ಪೂಜ್ಯತಾ ಮನಾಕ ವರೂನ ವ್ಯರ್ಥ ಕರನಾಶಿ ಉದಾಕ ನಾತಿಲೆ ಕಾಂಯಿ ಜಾಯನಾ. ಚಿಕ್ಕೋಲು ಉದಕಾನ ಆಸ್ಸ ಜಾತಾ. ಉದಕಾನಚಿ ದೂರ ಜಾತಾ. ಹಾಕಾ ಜೀವನ ಮ್ಹಣೂನ ನಾಂವ ಆಸಾ. ಆಸ್ಸ ಜಾವಚಾಕ, ಆಸ್ಸಚಾಕ, ಕುಸ್ಸೂಕಯಿ ಉದಾಕಚಿ ಮೂಲ ಆಸತಾ. ಪವಿತ್ರತಾ-ಪೂಜ್ಯತಾ-ಪ್ರವಹಣಶೀಲ-ಶೀತತಾ-ಉಷ್ಣ ಕಿತ್ಲೆ ಜಾಲ್ಯಾರೀ ಶೀತಲತ್ವ ಸಾಧ್ಯ ಆಸಚೆ ದೇವಾನ ದಿಲೆಲೆ ಏಕ ಅಭಯದಾನ ಹೇ ಜಲ. ಹಾಂತು ಗಂಗಾದಿ ಮಹಾನದಿ ಸಂಕಲ್ಪ ಚಿಂತನ ಕರೂಂಕ ಆಸ್ಸ. ಉದಕಾಂತೂಚಿ ಆಸ್ಸೂನು, ಉದಕಾಂತೂಚಿ ವಾಡ್ಡೂನು, ಉದಕಾಂತೂಚಿ ಲಯ ಜಾವಚೆ, ಮನಾಕ ವ್ಹರ. ಅಗ್ನಿ ಮುಖಾನ ಸರ್ವ ವಸ್ತು ಅರ್ಪಣ ಕರತಾತಿ. ಪರಮಾತ್ಮಾಲೇ ದಯೇನ, ಇಚ್ಛೇನ ಸರ್ವ ದೇವಾದಿದೇವ ಹವಿಸ್ಸ ಸ್ವೀಕಾರ ಕರತಾಚಿ. ತೇ ಸರ್ವ ಅಕ್ಷಯ ವೃದ್ಧಿ ಜಾವನು ಲೋಕಾಕ ತೇ° ದೇವ ದಿತ್ತಾತಿ. “ಯಜ್ಞಕೃತ್, ಯಜ್ಞಭುಕ್, ಯಜ್ಞ, ಯಜ್ಞಪತಿ, ಯಜ್ಞಾಂಗ, ಯಜ್ಞವಾಹನ, ಯಜ್ಞಕರ್ತಾಲೊ ಸರ್ವೈ ಯಜ್ಞನಾರಾಯಣ” ಶ್ರೀ ವೆಂಕಟೇಶೂಚಿ. ಕ್ರಿಯಾಶೀಲತಾ -ಸಕ್ರಿಯತಾ-ಪ್ರಕಾಶಮಾನ ತೇಜಸ್ವಿತಾ ಅಗ್ನಿಲೆ ಚಿಂತನ ಊರ್ಧ್ವಮುಖ ಪ್ರವರ್ಧನಾತ್ಮಕ ಗುಣ, ಸರ್ವಭಕ್ಷಕ ಪರಂತು ಹೇ ಸರ್ವ ಪರಮಾತ್ಮಾಲೆ ದಯೇನ ಅಗ್ನೀಕ ಮೆಳೆಲೆ. ಯಜ್ಞಾನ ಕರತಾ. ಮಂತ್ರ ಪೂತ-ಪವಿತ್ರ, ಧೂಮಾನ ವಾಯು ಮಂಡಲಾoತು, ಅಂತರಿಕ್ಷಾoತು ಪ್ರಸರಣ ಜಾತಾ. ತೇ ವಾರೆ° ಸೇವನ ಕರತಲೇಂಕ ಶುಭಪವಿತ್ರ ಚಿಂತನ ಯೆವಚಾಕ ಸಾಧ್ಯ. ಉತ್ತಮ ಮಂತ್ರ, ಶಬ್ದು, ಸಂಕೀರ್ತನಾನ ವಾಯು-ಆಕಾಶ ಪವಿತ್ರಿತ ಜಾತಾ. ಮುಖ್ಯತಃ ಸರ್ವಜನಾನಿ ದೇವಳಾಂತು ಮೆಳಚೆ ಉದ್ದೇಶ ಹೋ ಆಸತಾ. ದೃಶ್ಯಾನ ದೇವಾಲೆ ದರ್ಶನ-ಗುಣ ಶ್ರವಣ ಸಹಿತ ದೇವಾಕ ಪಲ್ಲಕಿಂತು ವಿರಾಜಮಾನ ಕರೂನ ದೈಹಿಕ ಶ್ರಮಾನ ಸೇವಾ “ಎನ್ನ ಕಾಯವಾ ದಂಡಿಗೆಯ ಮಾಡಯ್ಯ” “ಉಳ್ಳವರು ದೇವಾಲಯವ ಮಾಡುವರು” “ಮಾಝಾ ದೇಹಾಚಿ ಪಾಲಕೀ ದೇವಾ ಏವೋ ತುಝಾ ಪಾಯೀ” ಇತ್ಯಾದಿ ಚಿಂತನ ಮನನ ಪಲ್ಲಕ್ಕಿ ಉತ್ಸವಾಂತು ಕರತಾತಿ.

ಮೃಗಬೇಟಾ- ರಾಜ್ಯಾಂತು ಅಗತ್ಯಾ ಪಶಿ ಚಡ ಮೃಗ, ಕ್ರೂರಮೃಗ ವಾಡಲ್ಯಾರಿ ಪ್ರಜೇನಿ ರಾಯಾಲಾಗ್ಗಿ ಸಾಂಗೂನು, ರಾಯಾನ ತೇ ಮೃಗಾಂಕ ನಿಗ್ರಹ ಕರಕಾ. ಆಮಗೆಲೆ ಜೀವನಾಂತು, ಚಿಂತನೇoತು ಆಸ್ಸ ಜಾಲೆಲೆ ಸರ್ವ ಮೃಗೀಯತಾ ದೇವಾನ ದೂರ ಕರಕಾ. ಚಾಂಗ ಮೃಗಾಂಕ ಜೀವನ, ರಕ್ಷಾತ್ಮಕ ಆಸ್ಸ ಜಾವಕಾ, ದುಷ್ಟಶಿಕ್ಷಾ- ಶಿಷ್ಟರಕ್ಷಾ ಇತ್ಯಾದಿ ಮೃಗಬೇಟಾ-ಮೃಗಯೇ ಉತ್ಸವಾಂತು ಲೆಕ್ಕೂಕಾ.
ರಥೋತ್ಸವ- ಸರ್ವೋತ್ತಮ ದೇವಾಕ ಸಕಲ ರಾಜ ವೈಭವಾನ, ಚಮಕೂಚೆ ದೇವಾಲಯ, ದೇಹ, ಬ್ರಹ್ಮಾಂಡ ಇತ್ಯಾದಿ ಸರ್ವ ಉತ್ತಮ ಚಿಂತನ ಪೂರ್ವಕ “ಬಯಲು ಆಲಯದೊಳಗೊ, ಆಲಯವು ಬಯಲ ಒಳಗೋ-ಮಹಾರಥು, ಮಹಾಭಾರ, ಮಹಾರಜ್ಜೊ, ಹೇ ಸರ್ವ ಆಸೂನ ರಥಾಚೇ ದೋರ ಸರ್ವ ಧರ‍್ನು ಘೆತಾತಿ. ದೇವಾಲೆ ನಾಮಸ್ಮರಣ, ಜೈ ಜೈ ಕಾರಾನ ರಥು ಮುಖಾರಿ ವೈಭವಾನ ಚಲತಾ ! ಜಾಲ್ಯಾರಿ ಕೋಣೆ ತಾಂಡಿಲೊ ? ಸರ್ವಾನಿ ! ಹಾಂಗಾ ರಥ ನಿಗ್ರಹ ಚಾಲನ ಕರಚೆ ಹೋಡ ಕಾಮ ಚಲತಾ. ರಥನಾಭಿ ದಂಡ ಪೆಟ್ಟಾಣೊ-ಹಾಕಾ ಮಸ್ತ ಅನುಭವೀ ವ್ಯಕ್ತಿ ಆಸತಾತಿ.
ಸುಲಭ ದಿಸಚೆ ರಥಯಾತ್ರಾ, ಕಿತ್ಲೆ ಜಬಾಬದಾರಿ, ಕಷ್ಟ, ತಾಂಕಾ ಕಳತಾ, ಅಬಾಲ ವೃದ್ಧ, ಸರ್ವ ಜಾತೀಚಾನಿ ಕಾಮ ಕರೂನ, ಮಾನವ ಕುಲ ಆಮೀ ಏಕ ಮ್ಹಣಚೆ ರಥೋತ್ಸವಾಂತು, ಸರ್ವಾನಿ ಸರ್ವಾಂಗೀಣ ಜಬಾಬದಾರಿ ಚಲಯತರಿ ಮಾತ್ರ ಮಹಾರಥೋತ್ಸವಾಕ ಚಂದಾಯಿ ಆಸತಾ. “ಎಲ್ಲರೂ ಒಂದೇ” “ಯುನಿಟಿ ಈಸ್ ಸ್ಟ್ರೆಂಥ್” “ಸಂಘೇ ಶಕ್ತಿಃ ಕಲೌಯುಗೇ” ಒಗ್ಗಟ್ಟಿನಲ್ಲಿ ಬಲವಿದೆ. ಇತ್ಯಾದಿ ಮುದ್ರಾ ವಾಕ್ಯಾಚೇ ಸಾಕಾರ ಆಮಗೆಲೆ ರಥೋತ್ಸವು.
ರೂಕ ವಾಡ್ಡೋಕಾ – ಕೇಳಿ, ಪಾಂಚ ಪಲ್ಲವ, ಜಾವಕಾ, ವನ ನಾಶಿ ಜೀವನ ನಾ. ಆಜಿ ಗಲಾಟೊ ಮಾತ್ರ, ವನ ರಕ್ಷಣ-ವರ್ಧನ ಆಮಕಾ ಅಗತ್ಯ ನ್ಹಹಿವೇ? ಜಲಾಶಯ-ಬಾಂಯಿ-ತಳೆ-ರಕ್ಷಣ ಉಪಯೋಗ ಕಶೀ? ಪ್ರತಿನಿತ್ಯ ಬುಡ್ಡೂನ ಸ್ನಾನ ಕರಚಾಕ ಅವಕಾಶ ನಾ. ದೇವಳಾಕ ಏಕ ಪುಷ್ಟಿ ದಿವಚೆ ಪುಷ್ಕರಿಣಿ ಅಗತ್ಯ. ಸರ್ವ ವಿಧ ವೈಭವ ಸ್ವೀಕಾರ ಕರೂನ ಮಂಗಲಮೂರ್ತಿ ಸಾಲಂಕೃತ-ವಿರಾಜಮಾನ ಜಾವೂನ ಅವಭೃಥ ಉತ್ಸವ ಗಾಂವಾಕ ಮಂಗಳಮಯ ಕರಚಾಕ ಚಲತಾನಾ-ದೇವಾಲೆ ಗೌರವಾಕ, ಧರ್ಮಾಕ ಚ್ಯುತಿ ಯೆನಾತಿಲೆ ರಂಗ ಉತ್ಸವ-ಬಣ್ಣಾ ಉತ್ಸವ ಜೀವನ ವರ್ಣಮಯ ಆಸಚಾಕ ವಾಟ ದಿತಾ. ಹಾಂಗಾ ಮಸ್ತ ಜನಾನಿ ಮೆಳೂನ ಜಾಲೇಲೆ ಕಲುಷಿತ ವಾತಾವರಣ, ರಂಗೋತ್ಸವಾನ ಆನಂದಮಯ ಜಾವಕಾ. ತತ್ಕಾರಣ ಅವಭೃಥ ಮ್ಹಳ್ಯಾರಿ ಹಳದಿ ಪಿಟ್ಟೀಚಿ ಮುಖ್ಯ. ದೇವಾಕ ಹಳದಿ ಪಿಟ್ಟಿ. ಉದಕಾನ ಅಭಿಷೇಕ ಕರತಾತಿ. ಗುಲಾಲ ರಂಗಯೀ ಘೆತಾತಿ. ವೇದವೇದ್ಯ ದೇವಾಲೆ ಅನುಗ್ರಹಾ ಖಾತೀರ ವೇದ-ಪಾರಾಯಣ, ಭಜನ, ನೃತ್ಯ, ಸಂಗೀತ ಇತ್ಯಾದಿ ಅಷ್ಟಾವಧಾನ ಆಮಗೆಲೆ ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ಕಲಾ ರಕ್ಷಾ-ಪೋಷಣ ಜಾವೂನ ಆಸಚೆ ಮನಾಕ ಹೊರಕಾ.
4 ಯಾ 6 ಚಕ್ರಾಚೇ ರಥು, 6 ಋತು ಸಂಕೇತಾರಿ, 4 ಚತುರ್ವಿಧ ಪುರುಷಾರ್ಥ ಸಂಕಲ್ಪಾರಿ ರಥಾಚೇ ಚಿಂತನ. ಹೇ ಶರೀರ ಏಕ ರಥ, ಮನೋನಿಗ್ರಹ, ವಿರಾಜಮಾನ ಆತ್ಮ, ಬುದ್ಧಿ=ಸಾರಥಿ ಅಶೀ ಸಕ್ಕಡ ಲೆಕ್ಕೂನ ಪರಮಾತ್ಮಾಲೆ ಮಹತ್ತರ ಚಿಂತನ ಕರಕಾ.

ಸಾನ ಸಾನ ಧ್ವಜಾನ ಅಲಂಕೃತ ರಥ, ವಿಂಡಿಲೇಲೆ ದೋರ, ಗಾಂತಿಲೇಲೆ ಫೂಲ, ಫಟಾಕಿ, ದೀಪಮಾಲಾ ಹೇ ಸರ್ವ ದೇವಾಲೆ ಸರ್ವ ವ್ಯಾಪಕತಾ ಆನೀ ಸರ್ವ ಶಕ್ತೀಚೆ ಪ್ರತ್ಯಕ್ಷ ಅನುಭವ. ಶಿಲ್ಪಶಾಸ್ತ್ರ, ವೇದಾಂತ, ಜ್ಯೋತಿಷ್ಯ, ಆಗಮ, ಸರ್ವ ಶಾಸ್ತ್ರಾನ್ ಶಾಸ್ತ್ರರೂಪಿ, ಜ್ಞಾನ ಸ್ವರೂಪಿ ಪರಮಾತ್ಮಾಲೆ ಆರಾಧನಾ ಆಮಗೆಲೆ ಜೀವನಾಕ ಮಹಾಭಾಗ್ಯಾನ ಮೆಳಚೆ.
ಬ್ರಹ್ಮಾನ ಶುರವೇಕ ಕೆಲೆಲೆ ಬ್ರಹ್ಮ ರಥೋತ್ಸವು, ದೀರ್ಘ ಕಾಲಾಚೇ ಸೃಷ್ಟಿ -ಸ್ಥಿತಿ-ಲಯಾಚೇ ಸಂಕೇತ. “ತೇರನೇರಿ ಬೀದಿಲಿ ಮೆರೆವ ರಂಗ ವಿಠಲನ ನೋಡದಾ ಕಂಗಳಿವ್ಯಾತಕೋ” ಮ್ಹಣೂನ ವಾದಿರಾಜ ಯತೀನ ಸಾಂಗಲಾ. ದೇವಾನ ದಿಲೆಲಿ ಇಂದ್ರಿಯಾನ ಇಂದ್ರಿಯಾತೀತ ಜಗತ್ಪತಿಕ ಪಳೊಯಾ°. ಸ್ತುತಿ ಕರಯಾ°. ಪ್ರೀತಿಯುಕ್ತ ಭಕ್ತಿ ಮಾಗೂಯಾ°. ವಿಷ್ಣುಲೆ ದೇವಳಕೀ ಆನೀ ಖಂಚೇಯಿ ಮ್ಹಣೂನ ಸಾಂಗಚೇ ಧ್ವಜಾ ಕಯ್ತ್ತಾ.
ಗರುಡಧ್ವಜ – ವಿಷಹರಣ, ವೇದ=ಜ್ಞಾನ ಅಹಂಕಾರ ದೂರ ಕರಚೆ, ಉತ್ಸವಾಚೇ ದ್ಯೋತಕ ಧ್ವಜಾರೋಹಣ-ಉತ್ಸವಾಚೇ ಮಂಗಳ ಜಾಲೆ ಕೀ, ಧ್ವಜು ಸಕಲ ಮರ್ಯಾದೇನ ಸಕ್ಕಲ ಯೆತಾ. ಅಂಕುರಾಚೋ ಪ್ರಸಾದು ಆಮಕಾ ಜೀವನಾಚೇ ವೃದ್ಧಿ, ಸಮೃದ್ಧಿ ದ್ಯೋತಕ ಜಾತ್ತಾ.
“ಕೊಡಿಯಾಲ್ ತೇರು” ಮ್ಹ್ಹಣೂಚಿ ನಾಂವ ಪಾವಿಲೊ ಹೋ ರಥೋತ್ಸವು ಗೌಡ ಸಾರಸ್ವತ ಬ್ರಾಹ್ಮಣಾಂಗೆಲೆ ಅನನ್ಯತಾ ಆನೀ ಅಸ್ಮಿತಾಯ್ ಪ್ರಕಟ ಕರಚೆ ತಸಲೆ ವಿಶಿಷ್ಟ ರೂಪಕ ಜಾವನು ಆಸಾ. ಜನ್ಮತಃ ಕಷ್ಟೀಕ ಆನೀ ಸಾಹಸ ಪ್ರವೃತ್ತೀಚೆ, ಸರ್ವ ಕ್ಷೇತ್ರಾಂತು ಕಸ್ಸಲೆಯ್ ಪ್ರಣು ಸಾಧನಾ ಕರಕಾ ಮ್ಹಳೆಲೆ ಕಾಂಕ್ಷೆ ಆನೀ ಧೀ ಶಕ್ತಿ ಆಸೂಚೆ ಗೌಡ ಸಾರಸ್ವತ ಸಮಾಜಾಚಾಂಗೆಲೆ ಕೇಂದ್ರ ಸ್ಥಾನ ಜಾವನು ಆಸಾ ಮಂಗಳೂರ. ಆಪ್ಲೆಪಣಾಕ ಬಾಧಕ ಯೆತಾನ, ತೇ ವರೋವನು ಘೇವಚಾಕ ಆಮಗೆಲೆ ಮೂಳ ಸ್ಥಾನ ಜಾಲ್ಲೆಲೆ ಗೋಯಂ ತಾಕುನು, ಪಶ್ಚಿಮ ಕರಾವಳಿಂಚೆ ಕೊಚ್ಚಿ ವರೇಕ ಸ್ಥಳಾಂತರ ಜಾವನು ಥಂಯ್ ಥಂಯ್ ವಾಸ್ತವ್ಯ ರಾಬ್ಬಿಲೆ ಹಾಂಕ ಸಗಟಾಂಕ ಮಾನಸಿಕ ಜಾವನು ಏಕಠಾಂಯ್ ಕೆಲೆಲೆ ಶಕ್ತಿ ಶ್ರೀ ವೆಂಕಟರಮಣು. ಸರ್ವಗೌಡ ಸಾರಸ್ವತಾಂಗೆಲೆ ಆರಾಧ್ಯ ದೇವು ಹೋ ವೆಂಕಟರಮಣು. ಧಾರ್ಮಿಕ ಜಾವನು, ಸಾಮಾಜಿಕ, ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ, ಭಾವನಾತ್ಮಕ ಜಾವನು ಆಪ್ಣಾಯ್ಲೆ ಸಕಡಾಂಕ ರಾಕ್ಕಿಲೊ, ಏಕ ಮೇಳಿಕ ಹಾಳ್ಳಲೊ, ವಾಡ್ಡಯಿಲೊ, ಮುಖಾರಿ ಚಲಾಯಿಸಿಲೆಲೊ ದೇವು ಮ್ಹಳೆಲೆ ನದರೇನ ತ್ಯಾ ವೆಂಕಟರಮಣಾಕ ಸಾಮೂಹಿಕ ಜಾವನು ನಮನ ಅರ್ಪಣ ಕರಚೆ ಅಪೂರ್ವ ಸಂದರ್ಭ ಹೋ. ವರಸಾಕ ದೋನಿ ಪಂತ ಮಾತ್ರ ಗರ್ಭಗುಡಿ ದಾಕುನು ಭಾಯರ ಯೇವನು ಭಕ್ತಾಂಕ ಲಾಗ್ಗಿ ದಾಕುನು ದರ್ಶನ ದಿವಚೊ ಶ್ರೀ ವೆಂಕಟೇಶು ಮಾಘ ಶುದ್ಧ ರಥ ಸಪ್ತಮಿ ದಿವಸು ಸಾಲಂಕೃತ ಜಾವನು ಶ್ರೀ ಶ್ರೀನಿವಾಸ ದೇವಾಲೆ ಸಂಗಾತ ರಥಾರಿ ಚೋಣು, ಭಕ್ತಾಂಕ ಭಕ್ತಿಚೆ ಪರಾಕಾಷ್ಠೆಕ ವ್ಹೆಲ್ಯಾರಿ, ಭೀಷ್ಮಾಷ್ಟಮಿ ದಿವಸು ಮ್ಹಳ್ಯಾರಿ ರಥೋತ್ಸವಾಚೆ ಹೆರ್ದಿವಸು ಅವಭೃತ ನ್ಹಾಣಾಚೆ ವೇಳೇರಿ ನಿರಾಭರಣ ಸುಂದರು ಜಾವನು ಶೋಭಿತಚಿ ಭಕ್ತಾಂಕ ಆನಂದ ಸಾಗರಾಂತು ಪೊಂªಯತಾ. ಹ್ಯಾ ದೋನಿ ಅವಕಾಶಾ ಖಾತೀರ ಸಗಳೇ ಜಲ್ಮ ಪರ್ಯಂತ ರಾಕ್ಕಿಲೆ ಮ್ಹಣಕೆ ಗೌಡ ಸಾರಸ್ವತ ಬಾಂಧವ, ರಾಕ್ಕುನು ಬಯಸುನು ಸಂಭ್ರಮೇತಾಚಿ, ಭಾವ ಪರವಶ ಜಾತ್ತಾಚಿ. ಕೊಡಿಯಾಲ್ ತೇರು ಮ್ಹಳ್ಯಾರಿ ತೇ ಆಮಕಾ ಆಮಗೆಲೆ ಬಾಳಪಣ ಉಡಗಾಸು ಕರನು ದಿವಚೊ, ತಾಜ್ಜೇನ ಪರತ ಹೊಡಗುನು ಗೆಲ್ಲೆಲೆ ಆಮಗೆಲೆ ಬಾಳಪಣಾಚಿ ಖುಷಿ ಪರತ ಆಮಕಾ ಮೆಳ್ಚೆತಶಿ ಕರಚೊ ರಮ್ಯ ಕಾಳು, ಖಂಯ್ ಖಂಯ್ಕೀ ವಾಂಟೂನು, ಶಿಂಪ್ಡುನು ಗೆಲ್ಲೆಲೆ ಆಪಣ್ಯಾಲೆ ಲೋಕಾಕ ದೆಖಚೊ, ಉಲೋವಚೊ, ಭೆಟಚೊ ಕಾಳು, ಸಹ ಜೀವನಾಚೆ ಅಲಿಖಿತ ಶಿಕ್ವಣ ಮಾಲ್ಗಡ್ಯಾನಿ ಧಾಕ್ಳಾö್ಯಂಕ ಶಿಕೋವನು ದಿವಚೊ, ಪಿಳ್ಗಿ ತಕುನ ಪಿಳ್ಗಿಕ ಹಸ್ತಾಂತರ ಕರಚೊ ಶಿಕ್ವಣೇ ಕಾಳು, ತಳ್ಯಾಚೆ ಉದ್ದಾಕ ತಳ್ಯಾಕಚಿ ರಕೋವನು ಕೃತಾರ್ಥ ಜಾವಚೊ ಪರ್ವಕಾಳು, ಶ್ರೀ ವೀರ ವೆಂಕಟೇಶಾಲೆ ನಿಮಿತ್ಯಾನಚಿ ಆಪಣ್ಯಾಕ ಉದ್ಯೋಗು, ವ್ಯವಹಾರು, ಬಾಯ್ಲ, ಚೆರ್ಡುಂವ, ಘರ, ವಾಹನಾದಿ ಸೌಭಾಗ್ಯ ಪ್ರಾಪ್ತ ಜಾಲ್ಲೆ ಮ್ಹಣು ಚಿಂತುನು ತಾಣೆ ದಿಲ್ಲೆಲೆ ಸೌಭಾಗ್ಯ ದುಡ್ಡು, ಭಾಂಗರ, ದವಸಧಾನ್ಯ, ಸುವಸ್ತುಂಗೆಲೆ ರೂಪಾನ ತಾಗೆಲೆ ಪಾಂಯ್ ಮುಳಾಂಕ ಸಮರ್ಪಣ ಕರನು ಕೃತಜ್ಞತಾ ಸಂದಾಯ ಕರಚೊ, ದೇಹಶ್ರಮಾ ಮುಖೇನ ಕೃತಕೃತ್ಯ ಜಾವಚೊ ಪರಮ ಪುಣ್ಯಾಚೊ ಕಾಳು. ಸುಮಾರ 1,200 ಪಶಿ ಚಡ ಸ್ವಯಂ ಸೇವಕಾನಿ ತಾಂಗೆಲೆ ದೇಹಾಶ್ರಮ ಮುಖೆನ ಶ್ರೀ ವೀರ ವೆಂಕಟೇಶಾಕ ವಂದನಾರ್ಪಣ ಕರಚೊ ಹೋ ಅಭೂತಪೂರ್ವ ನಮೂನೊ ಮಂಗ್ಳೂರ ಸೊಳ್ಯಾರಿ ಆನಿ ಖಂಯಿ ನಾ. ಸಹಭಾಗಿತ್ವ ಮ್ಹಳೆಲೆ ಶಬ್ದಾಚೆ ಅರ್ಥು ಖರೆ° ಜಾಲ್ಲೆಲೆ ಅರ್ಥ ಪಾವನು ಘೇವನು ಸಾರ್ಥಕ್ಯ ಪಾವಚೆ ಘಡಿಯೋ ಕೊಡಿಯಾಲ್ ತೇರಾಂತು ಪ್ರಾಪ್ತ ಜಾತಾಚಿ. ಅವಿಭಜಿತ ದ.ಕ ಜಿಲ್ಲಾ ಆನಿ ಲಾಗ್ಗಿಚೆ ಕಾಸರಗೋಡು ಜಿಲ್ಲೇಂತು ಗೌಡಸಾರಸ್ವತಾಂಗೆಲೆ ಯಜಪಣಾರಿ ಚಲಚೆ ದೆವಳಾ° ಪಯಕಿ ಮಂಗ್ಳರ‍್ಚೆ ಶ್ರೀ ವೆಂಕಟರಮಣಾಲೆ ದೇವಳ ಪಶಿ ಪ್ರಾಚೀನ ದೇವಳ ಆನಿಕಯಿ ಮಸ್ತ ಆಸಲ್ಯಾರಿಯಿ, ಕೊಡಿಯಾಲ್ ತೇರಾ ಇತ್ಲೆ ನಾಂವ ಪಾವ್ವಿಲೊ ತೇರು ಆನೀ ಖಂಚೊಯಿ ನಾ. ಮಾಘ ಶುದ್ಧ ತಂಯಿ ದಿವಸು ಧ್ವಜಾರೋಹಣ, ಷಷ್ಠಿ ದಿವಸು ಸಾನ್‌ತೇರು ಆನಿ ಮೃಗಬೇಟೆ ಉತ್ಸವು, ರಥಸಪ್ತಮಿ ದಿವಸು ರಥಾರೋಹಣು, ಭೀಷ್ಮಾಷ್ಟಮಿ ದಿವಸು ಅವಭೃತ ಉತ್ಸವು ಚಲ್ತ. ಧ್ವಜಾರೋಹಣಾಚೆ ಪಯಲೆ° ದಿವಸೂಚಿ ಅಂಕುರಾರ್ಪಣಾಕ ಜಾವಕಾ ಜಾಲೆಲೆ ತಯಾರಿ ಚಲತಾ. ಪ್ರಧಾನ ಅರ್ಚಕ ಆನಿ ಸಹಾಯಕ ಅರ್ಚಕ ವರ್ಗ ಕಂಕಣ ಧಾರಣ ರ‍್ತಾಚಿ. ಅಂಕುರ ಪೂಜನೇಕ ಜಾವಕಾ ಜಾಲೆಲೆ ಗೋಂವು, ಭಾತ, ಅವರೋ, ಚಣೊ, ನಾಂಚಣೊ, ಮೂಗು-ಅಸ್ಸಲೆ ಧಾನ್ಯ ತಿಂಬತ ಘಾಲತಾತಿ.

ಧ್ವಜಾರೋಹಣಾಚೆ ದಿವಸು ಸಕಾಳಿ ಹೇ ಧಾನ್ಯಾಂಕ 9 ಭಾಗ ಕರನು ಸಮ ಪ್ರಮಾಣಾಂತು ತಾಂಬಡಿ ಮಾತ್ತ್ತಿ ಆನಿ ರೇವ ಭರಸೂನು ಅಂಕುರಾ ಖಾತೀರಚಿ ವಿಶೇಷ ಜಾವನು ತಯಾರ° ಕೆಲ್ಲೆಲೆ ತಾಂಬ್ಯಾಚೆ ಆಯ್ದನಾಂತು ಘಾಲತಾತಿ. ಪ್ರಾರ್ಥನಾ ಪೂಜಾವಿಧಿ ನಂತರ ಅಂಕುರ ಪೂಜನ ಕರನು ಕಲಶು ಪ್ರತಿಷ್ಠ್ಠಾಪನಾ ರ‍್ತಾತಿ. ಅಂಕುರ ಪೂಜನೇಕ ತಾಜ್ಜೇಚೆ ಜಾಲ್ಲೆಲೆ ವೈಶಿಷ್ಟ್ಯ ಆಸಾ. ಧ್ವಜಾರೋಹಣ ಜಾತ್ತರಿ ಪಾಂಚ ದಿವಸೂಯಿ ಅಂಕುರ ಪೂಜನಾ ಜಾವನು ಅವಭೃತ ಉತ್ಸವಾ ದಿವಸು ಅಂಕುರ ವಿಸರ್ಜನ ಜಾತ್ತ. ಹೆ ಪಾಂಚ ದಿವಸಾಂತು ಧಾನ್ಯ ಮೊಳಕೊ ಯೇವನು ವಾಡ್ಡಿಲೆ ನಮೂನ್ಯಾವಯರಿ ರಥೋತ್ಸವಾಚೆ ವಿಧಿವಿಧಾನ ಶಾಸ್ತ್ರೋಕ್ತ ಜಾವನು ಚಲ್ಲಾಕೀ, ದೇವು, ಪ್ರಸನ್ನ ಜಾಲ್ಲಾಕೀ ಮ್ಹಣು ಚಿಂತನ ಕರತಾತಿ. ಅವಭೃತ ಉತ್ಸವಾ ದಿವಸು ಅಂಕುರ ವಿಸರ್ಜನಾ ಜಾವನು ಭಕ್ತಾಂಕ ಪ್ರಸಾದ ರೂಪಾರಿ ವಾಂಟತಾತಿ. ಭಕ್ತಾನಿ ಹೋ ಅಂಕುರ ಪ್ರಸಾದು ಹೋರ್ನು ತಾಂಗತಾoಗೆಲೆ ಘರಾಂತು ದುಡ್ವಾಚೆ ಪೆಟ್ಯೇಂತುಕೀ ಕಪಾಟಾಂತುಕೀ ದವರ್ಲ್ಯಾರಿ ತೇ ಘರಾಂತು ಸುಖ, ಶಾಂತಿ, ದುಡ್ಡು, ಭಂಗರ ವಾಡ್ತ ಮ್ಹೋಣು ಸಾಂಗ್ತಾತಿ. ಕಲಶ ಪ್ರತಿಷ್ಠೆಚೆ ಉಪರಾಂತ ಮಹಾಪೂಜೆಚೆ ನಂತರ ಯಜ್ಞ ಮಂಟಪಾoತು ಉತ್ಸವ ಮೂರ್ತಿ ಶ್ರೀ ಶ್ರೀನಿವಾಸ ದೇವಾಲೆ ಸಮ್ಮುಖಾಂತು ಯಜ್ಞ ಆರಂಭ ಜಾತಾ. ಧ್ವಜಾರೋಹಣಾ ದಿವಸು ಪ್ರಜ್ವಲನ ಕೆಲ್ಲೆಲೆ ಅಗ್ನಿ, ಯಜ್ಞಕುಂಡಾoತು ಅವಭೃತೋತ್ಸವಾ ದಿವಸು ಯಜ್ಞವಿಸರ್ಜನ ಪರ್ಯಂತ ಪ್ರತಿ ದಿವಸು ತೂಪ, ಪಾಯಸ ದ್ರವ್ಯ, ಸಮಿಧಾ, ತಿಳಾನ್ನ ಸಹಿತ ಲಘು ಆಹುತಿ ಘೆತ್ತಚಿ ಪ್ರಜ್ವಲಿತ ಆಸತಾ. ಬ್ರಹ್ಮರಥೋತ್ಸವಾ ದಿವಸು ಲಘು ಆಹುತಿ ಉಪರಾಂತ ಗಾಂಧ, ಫಲಪುಷ್ಪಾದಿ ಸಮೇತ ಪೂರ್ಣಾಹುತಿ ಚಲ್ತ. ಶ್ರೀನಿವಾಸ ದೇವಾಕ ಪುಷ್ಪಾಂಜಲಿ, ನೈವೇದ್ಯ, ಆರತಿ ರ‍್ತಾತಿ. ಯಜ್ಞಾರತಿ ಉಪರಾಂತ ದೆವ್ಳಾಚೆ ಪ್ರಾಂಗಣಾoತು ಆಸಚೆ ಕ್ಷೇತ್ರ ರಕ್ಷಕ ಗಣಾಂಕ ಶ್ರೀನಿವಾಸ ದೇವಾಲೆ ಸಮ್ಮುಖಾಂತು ತಂತ್ರಿoಗೆಲೆ ಮುಖೇಲ ಪಣಾರಿ ಮಹಾಬಲಿ ಚಲ್ತ. ಬ್ರಹ್ಮರಥೋತ್ಸವಾ ದಿವಸು ಮಾತ್ರ ಭಾಂಗ್ರಾ ಪಾಲ್ಲಕೀಂತು ವಿರಾಜಮಾನ ಜಾಲ್ಲೆಲೆ ಶ್ರೀ ವೀರ ವೆಂಕಟೇಶ ದೇವು ಆನಿ ಶ್ರೀ ಶ್ರೀನಿವಾಸ ದೇವಾಲೆ ಸಮ್ಮುಖಾಂತು ಮಹಾಬಲಿ ಚಲ್ತ. ಧ್ವಜಾರೋಹಣಾ ದಿವಸು ಯಜ್ಞಾರತೀಚೆ ಉಪರಾಂತ ಶ್ರೀ ಶ್ರೀನಿವಾಸ ದೇವಾಲೆ ಸಮ್ಮುಖಾಂತು ದೆವ್ಳಾಚೆ ಮುಖಾರಿ ಆಸ್ಸುಚೆ ಧ್ವಜಸ್ತಂಭಾರಿ ಧ್ವಜಾರೋಹಣ ಚಲ್ತ್ತಾ. ಹನುಮಂತು ಆನೀ ಗರುಡ ದೇವಾಲೆ ಚಿತ್ರ ಆಸ್ಸುಚೆ ರುಪ್ಯಾಚೆ ಧ್ವಜಾಕ ಪೂಜ ಕರನು ಧ್ವಜಾರೋಹಣ ಕರತಾತಿ. ಹೇ ಧ್ವಜಾರೋಹಣ ದೇವತೇಂಕ ರಥೋತ್ಸವಾಕ ದಿವ್ಚೆ ಸಾಂಕೇತಿಕ ಆಪೊವ್ಣೆ ಜಾವನು ಆಸ್ಸ. ಹನುಮಂತ-ಗರುಡ ದೇವತೇಂಕ ಆಮಂತ್ರಣ ದಿವ್ಚೆ ಪ್ರತಿನಿಧಿಯೊ ಮ್ಹಳ್ಳೆಲೆ ನಂಬಿಕಾ. ತೇ ನಿಮಿತ್ತ ಧ್ವಜಾರೋಹಣಾ ದಿವಸು ಕೋಣ ಲೋಕು ಗಾವಾಂತು ಆಸ್ತಾಕೀ ತಾನ್ನಿ ಧ್ವಜ ವಿಸರ್ಜನಾ ಪರ್ಯಂತ ಗಾಂವಾ° ದಾಕುನು ಭಾಯ್ರಿ ವಚಾಕ ನಜ್ಜ ಮ್ಹಳೆಲೊ ಕ್ರಮು ಆಸಾ. ಇತ್ಯಾಕ ಮ್ಹಳ್ಯಾರಿ ಹೋ ಸ ದಿವಸೂಯಿ ದೇವತ್ಯೊ ಆಮಂತ್ರಣ ಸ್ವೀಕಾರ ಕರನು ದೇವಳಾಂತು ಸೊಯ್ರೆ ಜಾವನು ಯೇವನು ವಾಸ್ತವ್ಯ ಕರತಾತಿ ಮ್ಹಳ್ಳೆಲೆ ನಂಬಿಕಾ ಆಸಾ. ತಶ್ಶಿ ಆಸತಾನ, ಆಮಗೆಲೆ ಗಾಂವಾoಕ ಆಯ್ಯಿಲೆ ಸೊಯ್ರಾಂಕ್ ಅಗೌರವ ದಾಕ್ಕಯಿಲೆ ಮ್ಹಣ್ಕೆ ಜಾಯ್ತ ಮ್ಹಣು ಕೋಣಯಿ ಗಾಂವಾ° ಭಾಯ್ರ ವಚ್ಚನಾತಿ. ಧ್ವಜಾರೋಹಣಾಚೆ ಉಪರಾಂತ ಮಹಾಬಲಿ ಚಲತ. ಉತ್ಸವ ಮೂರ್ತಿ ಶ್ರೀನಿವಾಸ ದೇವು ಗರ್ಭ ಗುಡೀಕ ಪರತತಾ. ಅನ್ನಪೂರ್ಣ ಸಭಾಗೃಹಾಂತು ಆಸ್ಚೆ ಅಗ್ರಸಾಲೇಂತು ಸಾಲಿಗ್ರಾಮಾಕ ನೈವೇದ್ಯ ಚಲ್ತ. ಸಮಾರಾಧನೇಕ ತಯಾರ ಜಾಲ್ಲೆಲೆ ಶೀತ, ಗೊಡ್ಶೆ, ರಾಂದಯೀoಕ ತೀರ್ಥ ಘಲ್ತರಿ ಸಮಾರಾಧನ ಆರಂಭ.

ದೊನ್ನಿಚೆ ದಿವಸಾ ತಾಕುನು ಮೃಗಬೇಟೆ ಉತ್ಸವಾ ವರೇಕ ಯಜ್ಞಾರತಿಚೆ ನಂತರ ರೂಪ್ಯಾ ಪಾಲ್ಲಕೀಂತು ವಿರಾಜಮಾನ ಜಾವನು ಉತ್ಸವಮೂರ್ತಿ ಶ್ರೀ ಶ್ರೀ£ವಾಸ ದೇವು ಹಗಲೋತ್ಸವಾಕ ವತ್ತ. ಹಗಲೋತ್ಸವಾಚೆ ಉಪರಾಂತ ಸಮಾರಾಧನ ಚಲ್ತ.
ಸುರವೇಚೆ ತೀನಿ ದಿವಸು ಹಗಲುತ್ಸವ ಆನೀ ಪೇಂಟೆ ಉತ್ಸವು ಸೊಳ್ಯಾರಿ ಚಡಾವತ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮು ದೇವ್ಳಾಚೆ ಭಿತ್ತರೀಚಿ ಚಲ್ತ. ಮಾಘಶುದ್ಧ ಷಷ್ಠಿ ದಿವಸು ಮೃಗಬೇಟೆ ಉತ್ಸವು. ಸಾನ ರಥಾರಿ ದೇವಾಕ ಬಸೋವನು ರಥಬೀದೀಚೆ ಆಖೇರಿ ಪರ್ಯಂತ ತೇರು ತಾಂಡುನು ಪರತಲೆಲೆ ಉಪರಾಂತ ದೆವ್ಳಾಚೆ ಬಿತ್ತರಿ ಉತ್ಸವು ಚಲ್ತಾತಿ. ಮೃಗಬೇಟೆ ಖಾತೀರ ದೇವು ರೂಪ್ಯಾ ಪಲ್ಲಕೀಂತು ಸವಾರಿ ಭಾಯ್ರ ಸೋರ್ನು ಡೊಂಗರಕೇರಿ ಕಾಟ್ಯಾಂತು ಮೃಗಬೇಟೆ ಖೆಳ್ಚೊ ಕ್ರಮು. ದೇವಾಲಿ ಸವಾರಿ ಯೆವಚೆ ವಾಟ್ಯಾರಿ ಸಮಾಜ ಬಾಂಧವ ವಿದ್ಯುತ್ ದಿವ್ಯಾಚೆ ತೋರಣಾಚೆ ಸಿಂಗಾರು ರ‍್ತಾತಿ. ತಾಂಗತಾoಗೆಲೆ ಘರಾ ಎದ್ರಾಕ ಸವಾರಿ ಯೇವ್ನು ಪಾವ್ತಾನ ಆರತಿ ದೇವಾಕ ದಿತ್ತಾಚಿ.
ರಥಸಪ್ತಮಿ ಶ್ರೀ ವೀರ ವೆಂಕಟೇಶು ಉತ್ಸವ ಮೂರ್ತಿ ಶ್ರೀನಿವಾಸ ದೇವಾಲೆ ಸಂಗಾತ ರಥಾರೋಹಣ ಕರಚೆ ದಿವಸು. ತ್ಯಾ ದಿವಸು ಪೂರ್ವಾಹ್ನ ಪ್ರಾರ್ಥನಾ ಚಲ್ತರಿ ತೀರ್ಥ ಮಂಟಪಾoತು ವಿರಾಜಮಾನ ಜಾಲ್ಲೆಲೆ ಶ್ರೀ ವೀರ ವೆಂಕಟೇಶ ದೇವಾಕ ಪಂಚಾಮೃತಾಭಿಷೇಕು, ಪುಳಕಾಭಿಷೇಕು, ಕನಕಾಭಿಷೇಕು, ಗಂಗಾಭಿಷೇಕ ಪೂರ್ವಕ ಮಹಾಭಿಷೇಕು, ಶತಕಲಶಾಭಿಷೇಕು ಚಲ್ತ. ಶ್ರೀನಿವಾಸ ದೇವಾಲೆ ಸಮ್ಮುoಕಾಂತು ಯಜ್ಞಮಂಟಪಾoತು ಯಜ್ಞವಿಧಿ ಚಲ್ತಾತಿ. ತೇ ನಂತರ ಶ್ರೀ ವೀರ ವೆಂಕಟೇಶ ದೇವಾಕ ಅಲಂಕಾರ ಕರನು ಭಾಂಗ್ರಾ ಪಾಲ್ಲಕೀಂತು ಬಸೋವ್ನು, ಮಂಗಳವಾದ್ಯ ಸಮೇತ ಅನೇಕ ವಿಧಿ ವಿಧಾನ ಪೂರ್ವಕ ಯಜ್ಞಮಂಟಪಾಚೆ ಪ್ರವೇಶ ದ್ವಾರಾಕ ವರತಾಚಿ. ಯಜ್ಞಾಚಿ ಪೂರ್ಣಾಹುತಿ ಜಾತ್ತರಿ, ಮಂಗಳಾರತಿ ಜಾತ್ತ. ಶ್ರೀನಿವಾಸ ದೇವಾಕಯ್ ಭಾಂಗ್ರಾ ಪಾಲ್ಲಕೀಂತು ಬಸೋವನು ಬಲಿಪೂಜಾ, ದೆವ್ಳಾಕ 5 ಪ್ರದಕ್ಷಿಣಾ ಚಲ್ತ್ತಾ. ಪ್ರಾಂಗಣಾoತು ರ‍್ಲೆಲೆ ಭಕ್ತ ಸಮೂಹಾಚೆ ಮಧ್ಯೆ ಪಾಲ್ಲಕೀ ವಯರಿ ಬಯಸುನು ಯೆವ್ಚೆ ದೋನಿ ದೇವಾಂಗೆಲೆ ಚಂದಾಯೀಚಿ ವೆಗ್ಳಿ. ಅಲಂಕೃತ ಜಾವನು ಶ್ರೀ ವೀರ ವೆಂಕಟೇಶಾನ ರಥಾರೋಹಣಾ ಖಾತೀರ ಯೆವಚೆ ಘಡೀಕ ಸಮಾಜ ಬಾಂಧವ ಪಾಯಾಚೆ ತುದೀಯೆರಿ ರಾಬ್ಬುನು ರಾಖತಾತಿ. ವರಸಾಂತು ತಾಣೆ ಗರ್ಭಗುಡಿ ದಾಕೂನು ಭಾಯರ ಯೆವಚೆ ಸುರ್ವೆಚೋ ದಿವಸು ಹೋ. ನಯನ ಮನೋಹರು, ಸಮಸ್ತ ಗೌಡ ಸಾರಸ್ವತ ಸಮಾಜಾಚೊ ಆರಾಧ್ಯ ಮೂರ್ತಿ ಜಾಲೆಲೊ ಶ್ರೀ ವೀರ ವೆಂಕಟೇಶಾಕ ಅಲಂಕಾರ ಸಮೇತ ಲಾಗೀ ದಾಕುನು ದೋಳೆಭರಿ ಪಳೊವಚೆ ಸುವರ್ಣವಕಾಶು. ಸುಂದರ ಸಂಧ್ಯಾಕಾಲಾಚೆ ಪ್ರಶಾಂತ ಸಮಯಾಚೇರಿ ಸಿಂಗರ‍್ಲೆಲೆ ರಥಾಚೆ ವಯರಿ ಗರುಡ ಪಕ್ಷಿಯಾನಿ ಪ್ರದಕ್ಷಿಣ ಘಾಲ್ತ್ತಾ ಆಸ್ತ್ತಾನ ಉಭಯ ದೇವಾಂಕ ಪಳೊವಚಾಕ ಏಕತ್ರ ಜಾಲ್ಲೆಲೆ ಭಕ್ತ ಸಮೂಹಾ ಮಧ್ಯೆ ಸಾಸಮ ಘಾಲೂಕಯಿ ಜಾಗೊ ಮೆಳಚೆ ನಾ. ತ್ಯಾ ವೇಳೇರಿ ಭಜಕ ಕಸಲೆ° ಮಾಘತಾತಿ ತೆ° ಸಿದ್ಧಿ ಜಾತಾ ಮ್ಹಣು ಸಾಂಗತಾತಿ. ರಥೋತ್ಸವ ಮ್ಹಳ್ಯಾರಿ ವೆಂಕಟರಮಣಾಲೆ ವ್ಹಾರ್ಡಿಕೇಚೆ ಉತ್ಸವೂಚಿ ಮ್ಹಣು ನಂಬ್ಗಲೆಲೆ ಭಾವುಕ ಲೋಕು, ವಾರ್ಡಿಕೇಚೆ ವ್ಹರಣಾಕ ಆಯ್ಯಿಲೆ ಮ್ಹಣ್ಕೆ ಸಾಲಂಕೃತ ಜಾವನು ಯೆತ್ತಾತಿ. ಪೆಂಟಾoತು ಜವುಳಿಯೇ ದುಖಾನಾಂತು ತೇರಾ ಖಾತಿರಚಿ ನವೇ ಮಾಲು ಹಾಡೋವನ ದವರತಾತಿ. ಭಾಂಗ್ರಾ ಆಂಗ್ಡಿಯೇoತೂಯಿ ವ್ಯಾರು ಜೋರಾನ ಚಲತಾ. ಪಾಂಚಯಿ ದಿವಸು ನವೆ ನವೆ ಕಾಪ್ಪಡ, ನೆಸ್ಸುನು ಭಾಂಗgಧಾರಣ ಕರನು ಬಾಯಲ ಮನಿಶ್ಯೊ ಆಪಣ್ಯಾಂಗೆಲೆ ಘರಾಚೆ ವ್ಹಾರ್ಡಿಕೇಚೆ ಸಮಾರಂಭಾಚೆ ಸಂಭ್ರಮಾನ ಧಾವನು ಖೆಳ್ತಾತಿ. ಕಿತ್ಲೆಕೀ ನವೇ ಸಂಬoಧು, ಸೊಯ್ರಿಕ ಹ್ಯಾ ವೇಳೇರಿ ಘಡ್ತಾತಿ. ಶ್ರೀ ದೇವಾಲೆ ಬಲಿ ಪ್ರದಕ್ಷಿಣೇಂತು ಜಾವೊ, ಹಗಲುತ್ಸವು, ರಾತ್ರಿ ಉತ್ಸವಾಂತು ಜಾವೊ, ಸಮಾಜ ಬಾಂಧವಾನಿ ಭಾಗ ಘೆವಚೆ ಚಂದಾಯಿ ಪಳೊವಚಾಕ ದೋನಿ ದೋಳೆ ಪಾವನಾತಿ. ಪಾಟ್ಟೆ ತೊಡಪು ಕಾಸ ಮಾರನು ನೆಸುನು, ಕುರ್ಟಾಕ ಶಾಲ ಬಿಗ್ದುನು ಭಕ್ತಿ ಪರವಶತೇನ ಭಜನ ಸಾಂಗ್ತಲೆ°, ನಾಂತಚಿ ಲಾಲ್ಕಿ ವಾಂವ್ತಲೆ°, ವಸಂತ ಪೂಜೇ ವೇಳಾರಿ ಭಜನ ಸಾಂಗೂಕ ಅವಕಾಶ ಮೆಳ್ಚೊಚಿ ಪರಮಭಾಗ್ಯ ಮ್ಹಣು ಚಿಂತುನು ರಾಕ್ಕುನು ಪದ ಮಣ್ತಲೆ, ಆಶ್ಶಿ ಉತ್ಸಾಹೀ ಭಜಕಾಂಗೆಲೆ ಸಹಭಾಗಿತ್ವ ಸಮಾಜ ಬಾಂಧವಾಲೆ° ಐಕ್ಯಮತ ಉಬಾರುನು ದಾಕ್ಕಯಿತಾ. ರಥೋತ್ಸವಾಚೆ ಸಂಭ್ರಮಾಚೊ ಹೋಡ ವಾಂಟೊ ಸಮಾರಾಧನಾ. ರಥೋತ್ಸವಾ ಕಾಳಾರಿ ಚಲಚೆ ಅನ್ನದಾನಾಕ ತಾಜ್ಜೆಜೆ ಜಾಲ್ಲೆಲೆ ವೈಶಿಷ್ಟö್ಯ ಆಸಾ. “ಶ್ರೀ ದೇವಾಕ ನೈವೇದ್ಯ ಅರ್ಪಣ ಕರನು ಭಕ್ತಾಂಕ ವಾಂಟುಚೆ ಹ್ಯಾ ಅನ್ನದಾನಾಂತು ಹಜಾರೋ ಹಜಾರ ಲೋಕು ಭಾಗ ಘೇವ್ನು ತೃಪ್ತ ಜಾತಾತಿ. ಭಾಂಗ್ರಾ ದಾಯ್ಯೇನ ಶಿತ್ತಾ ರಾಶೀಕ ಅರ್ಚಕಾನಿ, ಶ್ರೀ ದೇವ್ಳಾಚೆ ಮೊಕ್ತೇಸರಾನಿ, ಸಮಾಜಾಚೆ ಮಾಲ್ಗಡ್ಯಾನಿ ಭಗವಂತಾಕ ಅರ್ಪಣ ರ‍್ತರಿ, ಭಜಕಾಂಕ ವಾಡತಾತಿ. ರಥೋತ್ಸವು ಆಮಕಾ ಕೇವಲ ರಥೋತ್ಸವು ನ್ಹಹಿ°. ರಥಾಚೆ ಚಕ್ರ ಘೂಂವ್ತ ಘೂಂವ್ತ ಮುಖಾರಿ ಮುಖಾರಿ ಸರತಾ ವತ್ತಾನ, ರಾಬ್ಬಿಲೆ ಉದ್ದಾಕಶಿ ಆಶ್ಶಿಲೆ ಆಮಗೆಲೆ ಜೀಣ್ಯೇಕ ಏಕ ನವೇ ಚಾಲನ ಮೆಳ್ತಾ, ಕಿತ್ಲೆಕೀ ವರಸಾ ಫೂಡೆ ಪಳಯಿಲೆ ಖಂಚ್ಕೀ ಪೊರನೆ ವೊಳಕೀಚೆ ತೋಂಡ ಹ್ಯಾ ರಥೋತ್ಸವಾಂತು ಅಕಸ್ಮಾತ್ ದಿಸತನಾ ಆಮಗೆಲೆ ವಿಸ್ರಾಪಾಚೆ ಪರದೋ ಬರೀನ ಸರತ, ತೇ ತೊಂಡಾ ಸಂಗಾತಿ ಆಮಕಾ ಆಶ್ಶಿಲೆ ಸಂಬoಧು ಉಡ್ಗಾಸಾಕ ಯೆತ್ತ. ಮನಾಚೆ ಮುಲ್ಯಾಕ ಪಾವ್ವಿಲೆ ಕಿತ್ಲೆಕೀ ಸಂಗ್ತಿಯೋ ಪರತ ಜಾಗೃತ ಜಾತಾತಿ. ಹಾತ್ತಾಕ ಹಾತು ಮೆಳೋವುನು ಸಗಳೆ ಮಾನವ ಸರಪಳಿ ನಿರ್ಮಾಣ ಜಾವುನು ಆಮಗೆಲೆ ಭವ್ಯ ಸಂಸ್ಕೃತಿಚೆ ತೇರು ಮುಖಾರಿ ಮುಖಾರಿ ರ‍್ತ್ತಾನಾ, ಆಮಗೆಲೆ ಪಾಳ್ ಮೂಳಾಚೆ ಉಡ್ಗಾಸು ಯೆತ್ತ. ಭೊಂವ್ತ ಭೊಂವ್ತ ಗಾಂವಾ° ದಾಕುನು ಗಾಂವಾoಕ ಆಯ್ಯಿಲೆ ಆಮ್ಮಿ ಪಾಟ್ಲ್ಯಾನ್ ಸೋಣು ಆಯ್ಯಿಲೆ ಆಮಗೆಲೆ ಪೂರ್ವಜಾಂಗೆಲೆ ಭೂಂಯಿ ಉಡಗಾಸಕ ಯೆತ್ತಾ ತ್ಯಾ ಸರ್ವ ಉಡಗಾಸ ಸಾಂಗತ ಶ್ರೀ ವೀರ ವೆಂಕಟೇಶಾಕ ವಂದನ ಕರತಾತಿ, ಶ್ರದ್ಧಾ, ಭಕ್ತಿ, ಭಾವಾನ ನಮನ ಕರ‍್ತಾತಿ.

ಸಾಹುಕಾರ ಪೈ ಕುಟುಂಬೇಚೊ ಶ್ರೀ ವೆಂಕಟರಮಣು
ಮoಗಳೂರ ರಥಬೀದಿಚೆ ಶ್ರೀ ವೆಂಕಟರಮಣ ದೇವಳಾಚೆ ಇತಿಹಾಸ ಪಳೊವಚಾಕ ಘೆಲ್ಯಾರಿ ಕ್ರಿ.ಶ.1804ಂತು ಚಲೆಲೆ ಏಕ ಅಪೂರ್ವ ಘಡಣಿಚೆ ಉಲ್ಲೇಖ ಜಾತಾ. ಪಳೊವಚಾಕ ಏಕ ಸಾಮಾನ್ಯ ಯಾತ್ರಿಕ ಜಾವನು ಆಶಿಲೊ ಏಕ ಮಹಾನ ಸನ್ಯಾಸಿ ಏಕ ವಿಗ್ರಹ ಘೆವನು ರಥಬೀದೀಚೆ ಅಶ್ವತ್ಥ ಕಾಟ್ಟೆರಿ ಥೊಡೆ ಕಾಳ ವಾಸ್ತವ್ಯ ಕರನು ಆಸತನಾ ಥೊಡೆ ಸ್ಥಳೀಯ ಲೋಕಾನಿ ತೆ° ಆಕರ್ಷಕ ವಿಗ್ರಹ ಆಮಕಾ ದೀ, ತುಕಾ ಜಾಯ ಜಾಲೆಲೆ° ಪ್ರತಿಫಲ ದಿತಾತಿ ಮ್ಹಣು ಸಾಂಗಲೆ° ಖಂಯ. ತೋ ಸನ್ಯಾಸಿ ಹೆ° ಮಾನ್ಯ ಕರನಾಶಿ° ತ್ಹಂಯ ದಾಕೂನ ವಚೂನ ಸಕಳಚೆ ರಥಬೀದಿಕ ವಚೂನ ಸಾಹುಕಾರ ತಿಮ್ಮಪ್ಪ ಪೈ ತಾಂಗೆಲೆ ಬಂಡಶಾಳೆಕ ವಚೂನ ಆಮಗಲೆಂತು ಬಾಂದಿಲೆ ವಿಗ್ರಹಾಚೊ ಕಾಟು ತ್ಹಂಯ ದವರನು ಥೊಡೆ ಕಾಳ ಹೆ° ಹಾಂಗಾ ದವರನು ಘೆಯ್ಯಾ, ಅಮಕೇ ದೀವಸ ಭಿತರಿ ಹಾಂವ ಪರತೂನ ಯೆತಾ°. ಏಕಚ ವೇಳಾರಿ ಮಾಕಾ ತೆದೊಳು ಭಿತರಿ ಯೆವಚಾಕ ಜಾಯನಾ ಜಾಲ್ಯಾರಿ, ಹೊ ಕಾಟು ತುಮಕಾ ಜಾವಕಾ ಜಾಲೇಲ ತಶಿಂ ವಾಪೂರಯಾ ಮ್ಹಣು ಸಾಂಗೂನ ಘೆಲೊ ಖಂಯ. ತೋ ಕಿತಲೆ ಕಾಳ ಘೆಲ್ಯಾರಿಯಿ ಯೆನಿ ಆನಿ ತೆ ಕಾಟಾ ದಾಕೂನ ದ್ಹವೊರೊ ಯೆವಚೆ ಪಳೊವನು, ಭಂಡಶಾಳೆಚಾನಿ ತೊ ಕಾಟು ಉಗ್ತೊ ಕರನು ಪಳಯಲೆ° ಖಂಯ. ತಾಂನಿ ಕಾಟು ಉಗ್ತೆ° ಕರತನಾ ತಾಂಕಾ ಏಕ ಸುಂದರ ವಿಗ್ರಹ ಪಳೊವಚಾಕ ಮಳೆ°. ತೆದನಾ ಮಂಜೇಶ್ವರಾoತು ಮೊಕ್ಕಾಂ ಆಶಿಲೆ ಶ್ರೀ ಸಂಸ್ಥಾನ ಕಾಶೀಮಠಾಧೀಶ ಪರಮ ಪೂಜ್ಯ ಶ್ರೀ ವಿಬುಧೇಂದ್ರ ತೀರ್ಥ ಸ್ವಾಮೀಜಿಂಕ ಮಂಗಳೂರಾಚೆ ಗಣ್ಯ ವ್ಯಕ್ತಿನ ಹೇ° ವಿಗ್ರಹ ದಾಕಯಲೆ° ಖಂಯ. ಕುರಟಾರಿ ಖಡ್ಗ ದವರನು ಆಸಚೆ° ಹೆ° ವಿಗ್ರಹ ಪ್ರತಿಷ್ಠಾಪನೆಕ ಯೋಗ್ಯ ಆಸಾ ಮ್ಹಣು ಸ್ವಾಮೀಜಿನ ಸಾಂಗಲೆ° ಖಂಯ. ತ್ಯಾ ಪ್ರಮಾಣೆ 1804 ಚೆ ರಕ್ತಾಕ್ಷಿ ಸಂವತ್ಸರಾಚೆ ಜ್ಯೇಷ್ಠ ಶುದ್ಧ ತ್ರಯೋದಶಿ ದೀವಸು ಸ್ವಾಮಿಜಿಲೆ ದಿವ್ಯ ಹಸ್ತಾನ ಹ್ಯಾ ವಿಗ್ರಹಾಚೆ ಪ್ರತಿಷ್ಠಾ ಜಾಲೆ° ಮ್ಹಣು ಸಾಂಗತಾತಿ.

ಕೊಡಿಯಾಲ ತೇರು ಜೇವಣ ಕಾಣಿ
ಮಂಗಳೂರು ರಥೋತ್ಸವಾಚಿ ವಿಜೃಂಭಣಾ, ತೇರಾ ವೇಳಾರಿ ಚಲಚೆ ಸಮಾರಾಧನೇಂತು ಪಳೊವಚಾಕ ಮೆಳತಾ. ಪಯಲೆ° ದಿವಸ ಸಾಬಾರ ಪಂದ್ರ ಹಜಾರ, ದುಸರೆ ದಿವಸ ಅಟ್ರ ಹಜಾರ, ತಿಸರೆ ದಿವಸ ವೀಸ ಹಜಾರ, ಚೌತೆ ದಿವಸ ಪಂಚವೀಸ ಹಜಾರ ಆನೀ ಅಖೇರಿ ದಿವಸ ತೀಸ ಹಜಾರ ಲೋಕ ಹಾಂಗಾ ದೇವಾಲೊ ಪ್ರಸಾದ ಜೆವತಾತಿ.
ತಿತಲೆ ಹೋಡ ರೀತೀರಿ ಚಲಚೆ ಸಮಾರಾಧನೇಕ ಖೂಬ ತಯಾರಿ ಜಾಯ ಜಾತಾ. ತೇರಾ ಏಕ ಮ್ಹಯಿನೋ ಪಯಲೆ° ದೇವಳಾಂತು ಏಕ ಮಹಾಸಭಾ ಜಾತಾ ಆನೀ ತ್ಯಾ ಮಹಾಸಭೇಂತು ತೇರು ಖಂಚೆ ದಿವಸ ಯೆತಾ ಮ್ಹಣ ಪಳೊವನು ಕಿತಲೇಚಿ ಪೇಟಿ ಜಾವಕಾ ಮ್ಹಳೇಲೆ ಅಂದಾಜ ಕರತಾತಿ. ಕೊಡಿಯಾಲ ತೇರು ಮ್ಹಳ್ಯಾರ ಜಿ.ಎಸ್.ಬಿ. ಲೋಕಾಂಕ ‘ಕುಂಭಮೇಳಾ’ ತಿತಲೇಚಿ ಅಮೂಲ್ಯ ಮ್ಹಣಯೇತ. ಇತಲೆ ಲೋಕಾಂಕ ಸುಧಾರಸೂಚೆ° ಮ್ಹಳ್ಯಾರಿ ಸುಲಭಾಚೊ ವಿಷಯ ನ್ಹಹಿ°. ತೇರು ಮ್ಹಣತಾನಾ ತಾಂಗತಾoಗೆಲೊ ಧಂದೊ ಸೊಡೂನ ಉದ್ಯೋಗಾಕ ರಜಾ ಘಾಲೂನ ಲೋಕ ಗಾಂವಾಕ ಪಾವತಾತಿ. ಸಾಬಾರ 1000 ಸ್ವಯಂ ಸೇವಕ ವಾಡಚೆ°, ಪಾಲ್ಲಂಕಿ, ಮಂಟಪ ಹಾಕಾ ಖಾಂದೊ ಮಾರಚೆ° ಮ್ಹಣ ತಯಾರ ರಾಬತಾತಿ. ಹ್ಯಾ ಸರ್ವ ಸ್ವಯಂಸೇವಕಾನಿ ಪಾಟ್ಟೆ ತೊಡೊಪು ನೆಸೂನ ವಾಡಚೆ ಪಳಯತಾನಾ ತಾಂತು ಶಿಸ್ತು ದಿಸತಾ. ಸಾನು-ಹೋಡು, ದುರಬಳೊ-ಶ್ರೀಮಂತು ಮ್ಹಣ ಭೇದ-ಭಾವ ನಾತಿಲೆ ವಾಡಚೆ°, ಉಷ್ಟೆ ಪಾನ ಕಾಡಚೆ°, ಖಾಂದ ಮಾರಚೆ° ಅಶೇ° ಖೂಬ ಕಾಮ ಕರಚೆ ಸ್ವಯಂಸೇವಕ ದಿಸತಾತಿ.
ಪಯಲೆ° ದಿವಸ ಕೋಡಿ ಚಡಯತರಿ (ಧ್ವಜಾರೋಹಣ) ಜೆವಣಾಕ ಪಾನ ಘಾಲತಾತಿ. ತ್ಯಾ ದಿವಸು ಕಡ್ಗಿ ಆನೀ ಸೂರನು ಘಾಲನು ಚಣೆ ಗಶಿ, ಕುಂವಾಳೆ ಸಾಸಮ, ಗೊಂವಾಕಣೆ ಗೊಡಶೆ°, ಉಂಡೊ ವಾಡತಾತಿ. ತಿಸರೆ ದಿವಸಯೀ ಹೀಚಿ ರಾಂದಯೊ ಆಸತಾತಿ. ದುಸರೆ ದಿವಸ ತೋರಿ ಗಶಿ, ದುದ್ಯಾ ಉಪಕರಿ ಆನೀ ಮಡಗಣೆ ಆಸತಾ. ಚೌತೆ ದಿವಸ ದುಸರೆ ದಿವಸಾಚೆ ರಾಂದಯೇಚೆ ಸಾಂಗತ ಚಿತ್ರಾನ್ನ ಆನೀ ಖಿಚಡಿ ಆಸತಾ. ಅಖೇರಿಚೆ ದಿವಸ ಚಣೆ ಗಶಿ, ಪುಳಿಕೊದ್ದೆಲ್, ಮಡಗಣೆ ಆಸತಾ. ದಾಳಿತೋಯ ಆನೀ ಸಾರು ಕೆದನಾಯಿ ಆಸತಾ. ಪಾಂಚ ದಿವಸಾಂತು ಸಾಬಾರ ಏಕ ಲಾಖ ಲೋಕ ಜೆವತಾತಿ. ಇತಲೆ ಲೋಕಾಲೆ° ರಾಂದಪ ತೇಂವಯಿ ರುಚಿ-ರುಚಿ ಜಾವಕಾ ಮ್ಹಳ್ಯಾರ ತೇ° ತಯಾರ ಕರಚೆ ರಾನಪೇಯೀ ಉನ್ನತ ಸ್ಥರಾಚೇ ಜಾವಕಾಚಿ. ಹಾಜೇ ಖಾತೀರ ಸಾಬಾರ ಪಂಚವೀಸ ರಾಂದಪೆ ಆಟ್ರ ಪೆಂಟೆ ದಾಕೂನ ಯೆತಾತಿ. ತಾಂಗೇಲೆ ಗಾಂವಾoತೂಲೆ ಕಾಮ ಸೊಡೂನ ತಾಂನಿ ಕೊಡಿಯಾಲಾಕ ಪಾವತಾತಿ. ಕೊಡಿಯಾಲಾಚೇ ಗಣಪತಿ ಮಾಮಾಲೆ ಮುಖೆಲಪಣಾರಿ ಹರಿಖಂಡಿಗೆ, ದೊಡ್ಡರಂಗಡಿ ಆನೀ ಹೇರ ಗಾಂವಾoತೂಲೆ ರಾನಪೆ ಕೊಡಿಯಾಲ ತೇರಾಚೇ ರಾಂದಪ ರಾಂದತಾತಿ.
ಕೊಡಿಯಾಲ ತೇರಾ ವೇಳಾರಿ ವಾಡಚೆ ಸಗಟ ರಾಂದಯೊ ವಿನೂತನ ರುಚಿ ಆಶೀಲೆ ಜಾವೂನ ಆಸತಾತಿ. ತಾಂತೂಯೀ ಹಾಂಗಾಚೇ ದಾಳಿತೋಯ ಆನೀ ಸಾರು ಖಂಚೇಯಿ ಗಾಂವಾoತು ರುಚಿಕ ಮೇಳನಾ. ಹಾಜೇ ವಿಶೇಷತಾ ಕಸಲೆ° ಮ್ಹಣ ರಾಂದಪೆ ಲಾಗಿ ನಿಮಗಿಲ್ಯಾರಿ ತಾಂನಿ ಸಾಂಗಚೆ ಕಸಲೆ ಮ್ಹಳ್ಯಾರಿ ‘ಹಾಂತು ಆಮಗೆಲೆ ಕಸಲೇಯೀ ವಿಶೇಷತಾ ನಾ. ಹೇ° ಸಗಟ ದೇವಾಲೆ ಖೇಳು’ ಮ್ಹಣತಾತಿ. ದೇವಳಾಂತು ರಾಂದಪ ತಯಾರ ಕರಚೆ ವಿಷಯಾರಿ ಮ್ಹಾಲಗಡೇನಿ ಬರೊವನು ದವರಲೇಲೆ ಪುಸ್ತಕ ಆಸಾ ಮ್ಹಣತಾತಿ. ತ್ಯಾ ಪುಸ್ತಕಾಚೆ ಪ್ರಕಾರ ರಾಂದಯೋ ಜಾತಾತಿ. ಹರ ವರಸ ಲೋಕ ಚಡ ಜಾತಾತಿ ಮ್ಹಣತಾನಾ ತ್ಯಾ ತಕೀತ ಪುಸ್ತಕಾಂತು ಬದಲಾವ ಕರತಾತಿ. ಮಾಕಶಿ ವರಸಾಚೇ ಅಂದಾಜಾ ಪ್ರಕಾರ ಹ್ಯಾ ವರಸ ಸಾಬಾರ 160 ಮೂಡೊ (ಏಕ ಮುಡೋ ಮ್ಹಳಯಾರ 40 ಕಿಲೊ ಮ್ಹಣಯೆತ) ತಾಂದೂಲು, 20 ಮೂಡೊ ಚಣೊ, ಪಂದ್ರಾ ಮೂಡೊ ತೋರಿ, 3500 ಕಿಲೊ ಕಡ್ಗಿ, 3000 ಕಿಲೊ ಸರ‍್ನು, 5000 ಕಿಲೊ ಕುಂವಾಳೆ°, 4000 ಕಿಲೊ ದುದೆ°, 1500 ಕಿಲೊ ತೋರಿ ದಾಳಿ ಜಾವಯ ಜಾವಚಾಕ ಪುರೊ ಮ್ಹಣತಾತಿ. ಪಾಂಚ ದಿವಸಯಿ ಮಿಠಾಯಿ ಉಂಡೊ ವಾಂಟಿತಾತಿ ದಾಕೂನ ಸಾಬಾರ ಏಕ ಲಾಖ ಉಂಡೊ ಜಾಯಿ ಮ್ಹಣತಾತಿ. ಹ್ಯಾ ಪುಸ್ತಕ ಬರೊವಚೆ ಜಬಾಬದಾರಿ ಮಾಕಶಿಚೆ ತೀಸ ವರಸ ದಾಕೂನ ಜಿ. ವಿಶ್ವನಾಥ ಭಟ್ ಮಾಮ ಕರತ ಆಸಾ (ತಾಗೇಲೆ ಪಯಲೆ° ದೇವಾಧೀನ ಅಡಿಗೆ ದಾಮೋದರ ಶೆಣೈ, ಕಸ್ತೂರಿ ಮಂಗೇಶ ಪೈ ಆನೀ ವೈಕುಂಠ ಮಾಮ ಕರತಾಲೆ) ದೇವಳಾಚೇ ಸ್ಟೋರಾ ದಾಕೂನ ರಾಂದಪಾಕ ಕಾಡಚೆ ಖಂಚೆಯಿ ವಸ್ತು ಪುಸ್ತಕಾಂತು ಬರಯತರೀಚಿ ಕಾಡತಾತಿ. ತೇರು ಜಾತರಿ ಹಾಜೆ° ಲೇಕ ಪಾಕ ದೇವಳಾಕ ಪಾವತಾ. ಹ್ಯಾಚಿ ಲೇಕಾ ಪ್ರಕಾರ ಮುಖಾವಯಿಲೆ ತೇರಾಚಿ ರಾಂದಪಾ ತಯಾರಿ ಜಾತಾ. ಗಾಂವಚೆ ವ್ಹಿಂಗ ವ್ಹಿಂಗಡ ಪ್ರದೇಶಾಂತು ಆಸಚೆ ಜಿ.ಎಸ್.ಬಿ. ಲೋಕಾನಿ ಹೊರೆ ಕಾಣಿಕಾ ಹಾಡೂನ ಪಾವೋಚೆ ರಿವಾಜ ಆಸಾ.
ಲೋಕಾನ ಜೆವಣಾಕ ಬಯಸಚೆ ಥೊಡೆ ಜಾಗೆಂಕ ವ್ಹಿಂಗಡ ವ್ಹಿಂಗಡ ನಾಂವ ಆಸಚೆ° ಆಯಕೂಂಕ ಮೆಳತಾ. ‘ಶೃಂಗೇರಿ’, ‘ದಂಬೆಗಲ್ಲು’, ‘ಬಸ್ತಿ’, ‘ನವೀ ಜಗಲಿ’, ‘ಸುಧೀಂದ್ರ ಹಾಲ್’ ‘ರಾಜಾಂಗಣ’ (ಸಮಾಜ ಹಿತ್ತಲ), ಆಫೀಸಾ ಮ್ಹಾಳಿ ಅಶೇಂ ನಾಂವ ಆಸಾತಿ. ಹಾಂತೂಲೆ ಥೊಡೆ ಜಾಗೇಂಕ ತ್ಯಾ ತ್ಯಾ ಕುಟುಂಬೇಚೆ ಥೊಡೆ ಲೋಕ ಜಬಾಬದಾರಿ ಘೇವನು ಸುಧಾರಸಿತಾತಿ.
ಏಕ ಲಾಖ ಜೆವಣ ವಾಡಚಾಕ ದೇವಳಾಂತು 500 ಕಠಾರ°, 100 ಶಿತಾಚೆ ಕೊಳಂಬಿಯೊ ಆಸಾತಿ. ರಾಂದಪ ತಯಾರ ಕರೂಂಕ ಹೋಡ ಕಟಾರಂಯಿ ಆಸಾತಿ. ‘ರಾಮ’, ‘ಲಕ್ಷö್ಮಣ’, ‘ಮಂಜುನಾಥ’ ‘ಪಾಂಡುರoಗ’ ಮ್ಹಣ ನಾಂವ ಆಸಚೆ 6000 ಲೀಟರಾಚೆ° ಕಟಾರ° ದೇವಳಾಂತು ಆಸಾತಿ. ತಶೀಚಿ ‘ಶಂಕರ’, ‘ಆನಂದ’ ಆನೀ ‘ಮಾಧವ’ ಮ್ಹಳೇಲೆ ಹೋಡ ಕಟಾರಯಿ ದೇವಳಾಂತು ಪಳೊವಚಾಕ ಮೆಳತಾ. ರಥೋತ್ಸವ ಮ್ಹಳ್ಯಾರಿ ಭೂರಿ ಜೆವಣ ಮ್ಹಣ ಚಿಂತಿಲ್ಯಾoಕ ತಾಜೇ ಮಾಕಶಿ ಕಿತಲೆ ಕಾಮ ಜಾತಾ ಮ್ಹಣ ಕಳಚಾಕ ಹೀ ಏಕ ಸಾನ ಕಾಣಿ ತುಮಗೆಲೆ ಮುಖಾರ ದವರಲ್ಯಾ.

ಕೊಡಿಯಾಲ್ ತೇರು ಆನೀ ಸ್ವಯಂ ಸೇವಕ
ಕೊಡಿಯಾಲ್ ತೇರಾಂತು ಉದ್ದೇವ್ನು ದಿಸಚೆ° ಸ್ವಯಂ ಸೇವಕಾಂಗೆಲೆ ಸೇವಾ. ದೇಹಾಶ್ರಮಾ ಮುಖಾಂತರ ತಾಂನಿ ಶ್ರೀ ವೆಂಕಟೇಶಾಕ ಅರ್ಪಣ ಕರಚೆ ಭಕ್ತಿ ಖಂಚೆಯೀ ಕಠಿಣ ತಪಸ್ಯಾಕಯೀ ವಯಲೆ. ಮಿಲಿಟರೀಂತು ಉದ್ಯೋಗಾ ಆಶಿಲಿ°, ವೈದ್ಯ, ಇಂಜಿನಿಯರ್, ವ್ಯಾಪಾರಿಯೋ, ಬ್ಯಾಂಕ್ ಉದ್ಯೋಗಿಯೋ, ಶಿಕ್ಷಕ°-ಅಶಿ° ಉದ್ಯೋಗು, ಅಂತಸ್ತ, ಪ್ರಾಯಾ ಭೇದನಾಶಿ ಹಾಂಗಾ ಸ್ವಯಂ ಸೇವಕ ಜಾವನು ಘೊಳ್ತಾತಿ. ಬಾಪ್ಪಸೂಲೆ ದಾಕುನು ಪುತ್ತಾಕ, ಪುತ್ತಾಲೆ ದಾಕುನು ನಾತವಾಕ -ಅಶಿ° ಪರಂಪರಾಗತ ಜಾವನು ಹೆ ಪರಂಪರಾ ಚಾಲೂ ಆಸಾ. ನಾಸ್ತಿಕತ ಭರನು ಗೆಲ್ಲೆಲೆ ಹ್ಯಾ ದೀಸಾಂತೂಯಿ ಶ್ರೀ ವೀರ ವೆಂಕಟೇಶ ದೇವಾಲೆ ಭಕ್ತಾಂಗೆಲೆ ಅಚಲ ಶ್ರದ್ಧಾ, ಭಕ್ತಿ, ನಿಷ್ಠಾ ಪ್ರಶ್ನಾತೀತ ಜಾವನು ಆಸಾ. ಸಾಬಾರ 170ಕಯೀ ಚಡ ವರಸ ದಾಕುನು ಥೋಡೆ ಕುಟುಂಬಾಚೆ ಲೋಕು ಪಿಳಗಿ ದಾಕುನು ಪಿಳಗಿಕ ಸ್ವಯಂ ಸೇವಾ ಕರತ ಆಯಲ್ಯಾಂಚಿ. ನವೇ ನವೇ ಪೀಳಗಿಚೆ ಚೆರ್ಡುವ° ಮಾಲ್ಗಡ್ಯಾಲೆ ಸಾಂಗತ ತಯಾರ್ ಜಾವಚೊ ನಮೂನೊ ಪಳಯ್ಲಾರಿ ಮನ ಭರನು ಯೆತ್ತ್ತಾ. ಕೋಯ್ರು ಕಾಡಚೆ° ದಾಕೂನು ಅಗ್ರಸಾಳೆೆಚೆ ಕಾಮಾ ವರೇನ, ದೀವಟಿಗೆ ಧರಚೆ ದಾಕುನು ರಥು ತಾಂಡಚೆ ವರೇನ ಪೂರಾ ಕಾಮಾಯಿ ಶ್ರೀ ವೀರ ವೆಂಕಟೇಶಾಲೆ ಸೇವಾ ಮ್ಹ್ಹಣೂಚಿ ಚಿಂತೂನ ಕರತಾತಿ. ಪ್ರತಿದೀವಸು ಸಾಬಾರ 1000 ನಾರ್ಲಾಚೆ ಶೆಂಡಿ ಸೋಡವಾಚೆ°, ಮಿರ್ಸಾಂಗೆ ದೇಂಟು ಕಾಡಚೆ° ಸ್ತ್ರೀಯೊ ಆಸಾತಿ. ನಾರ್ಲು ಕಾಂತೂಕ ಸಕಾಳಿ 4 ಘಂಟ್ಯಾಕ ತಯಾರ ಜಾತ್ತಲೆ ಲೋಕೂಯಿ ಆಸಾತಿ. ದೀಸಾ° ದೀಸ ಜಾವಕಾ ಜಾಲೆಲೆ ದೇವಾಲೆ ರೂಪ್ಯಾ ಆಯದನ್, ಪೊಳೇರು, ಪಂಚಪಾತ್ರೆ, ಕವಳಿಗೆ ಅಸ್ಸಲೆ ಧುತ್ತಲೆ ಸ್ವಯಂ ಸೇವಕಯಿ ಆಸಾತಿ. ಸ್ವಯಂ ಸೇವಕಾಂಗೆಲೆ ನೇತೃತ್ವಾರಿ ಸಮಾರಾಧನೆ ತಸ್ಸಲೆ ಹೋಡ ಕಾಮಾಯಿ ಫುಲ್ಲಾ ಪಾಕ್ಳಿ ಉಬ್ಬಾರಿಲೆ ತಿತಲೆ ಹಗುರ ಜಾವನು ಚಲನು ವತ್ತ. ರಾತಿ 7 ಗಂಟೆ ತಾಕುನು 10 ಗಂಟೆ ಭಿತ್ತರಿ ಸಾಬಾರ 30,000 ಅನ್ನ ಪ್ರಸಾದ ಜೇವನು ವಚ್ಚೂಕಾ ಜಾಲ್ಲಾರಿ ಸ್ವಯಂ ಸೇವಕಾಲೆ ಕಾರ್ಯಕ್ಷಮತಾ ಕಸ್ಸಲೆ ಮ್ಹಣು ಅಂದಾಜ ಕರಯೇತ. ಶಿಸ್ತಾನ ಪಾಂಚ ದಿವಸೂಯಿ ಶುದ್ಧಾಚಾರಾಂಚೆ ನಿಯಮ ಪಾಲನ ರ‍್ತಚಿ ವಾಂವoಟ, ಭೂಕ, ನೀದ ಸೋಡುನ ಕಾಮ ಕರಚೆ ಹ್ಯಾ ಸ್ವಯಂ ಸೇವಕಾಂಕ ನಾಂವಾಚೆ ವ್ಯಾಮೋಹು ನಾ, ಪ್ರಶಸ್ತಿ, ಬಿರುದು, ಸಮ್ಮಾನಾಚೆ ಆಶ ನಾ, ಪೂರಾಯಿ ತಾಜ್ಜೆ ಖಾತೀರ, ತಾಗ್ಗೆಲೆ ನಿಮಿತ್ತ ಮ್ಹಣು ಶ್ರೀ ವೀರ ವೆಂಕಟೇಶಾಕ ಹಾತ ದಾಕೋವನು ನಮಸ್ಕಾರ ಕರಚೆ ನಿಷ್ಕಾಮ ಕರ್ಮಯೋಗಿ ಹಾಂನಿ. ಹಾಂಗ ನಾಂವ ಕಾಣ ನಾತ್ತಿಲೆ ಹಜಾರ ಕಟ್ಲೆ ಸೇವಾದಾರ ಆಸಾತಿ. ಹಾಂನಿ ಸಗಟಾನಯೀ ಶ್ರೀ ವೀರ ವೆಂಕಟೇಶಾಕ ಕೃತಜ್ಞತಾ ಪೂರ್ವಕ ಅರ್ಪಣ ಕರಚೆ ಸೇವೆಚೆ ಏಕ ನಿದರ್ಶನ. ಗೌಡ ಸಾರಸ್ವತ ಬ್ರಾಹಣ ಸಮಾಜಾಚೆ ಅನನ್ಯತಾ ಆನಿ ಅಸ್ಮಿತಾಯೇಂತು ಸ್ವಯಂ ಸೇವಕಪಣಯಿ ಏಕ ಮಹತ್ವಾಚೆ ಗುಣಲಕ್ಷಣ ಮ್ಹಣು ಭರಮೇನ ಸಾಂಗಯೇತ.

 ಸಕ್ಕಡ ಲೋಕಾಲೊ ಧನಿ ವೆಂಕಟ್ರಮಣು
ಕೊಡಿಯಾಲ ವೆಂಕಟ್ರಮಣಾಕ ಸಕ್ಕಡ ಲೋಕಾನ ಉತ್ರಾಂತು ಧನಿ ಮ್ಹೋಣುಚೀ ಆಪೋವಚೆ, ಕಠಾರೀಧರ ವಿರಾಜಮಾನ ಜಾವನು ಆಸಚೊ ವೀರ ವೆಂಕಟೇಶು, ಸಕ್ಕಡಾಲೊ ಧನೀಚಿ. ಠಿಕಾಣ ನಾತಿಲೆ ಧಾಂವನು ಆಯಿಲೆ ಲೋಕು ವೈಷ್ಣವ ಸಿದ್ದಾಂತಾoತು ಪ್ರಭಾವಿತ ಜಾವನು ಮಧ್ವಾಚಾರ್ಯಾಲೆ ದ್ವೈತಮತ ಆಪ್ಣಾವನು ಗೆತಿಲೊ ಗೌಡ ಸಾರಸ್ವತ ಸಮಾಜಾಚೆ ಕುಲ ತಿಲಕು, ಇಷ್ಟ ದೇವು ಜಾವನು ರಾಬಿಲೋಚಿ ವೆಂಕಟರಮಣು. ಶ್ರೀ ದೇವಿ, ಭೂ ದೇವಿ ಸಹಿತ ವೆಂಕಟೇಶು. ತಾಂತೂಯಿ ಗೌಡ ಸಾರಸ್ವತ ಬ್ರಾಹ್ಮಣ ಲೋಕಾಂಗೆಲೆ ಶಕ್ತಿ ಕೇಂದ್ರ ಮ್ಹಳೇಲವರೀ ಆಸಚೆ ಕೊಡಿಯಾಲ ಪೇಂಟ ಆನೀ ಥಂಯ ಸರ್ವಾಂಗ ಸುಂದರ ವೀರ ವೆಂಕಟೇಶಾಲೆ ಪ್ರಭಾವಿ ಕ್ಷೇತ್ರ, ಕೊಡಿಯಾಲ ವೆಂಕಟ್ರಮಣ ದೇವಸ್ಥಾನ.
ವಸಂತ ಮಾಸು ಆಯಲೆ ಸತಾ° ಕಶೀ, ವನ್ಯರಾಶಿ ಕಳ್ಯಾಂತು ಆಂಗ ಭೋರನು, ಪ್ರಾಣಿ- ಪಕ್ಷೀ ಚೈತನ್ಯ ಧೋರನು ಸಂಭ್ರಮ ಪಾವತಕೀ ತಶೀಚಿ ಕೊಡಿಯಾಲಾಚೆ ಕಾರರ್ಸ್ಟ್ರೀಟಾoತು ಮಾಘ ಮಾಸಾಂತು ಗಲಗಲ ಪ್ರಾರಂಭ ಜಾತಾ. ಎಕ ಭಾವನಾತ್ಮಕ ವಿದ್ಯುತ್ ಸಂಚಾರು, ಮ್ಹಾಲ್ಗಡ್ಯಾನ ವಾಟ ಗಾಲನು ದಿಲ್ಲೇಲ ಹ್ಯಾ ಪರ್ವ, ನಿಜಾರ್ಥಾನ ಗೌಡ ಸಾರಸ್ವತ ಬ್ರಾಹ್ಮಣ ಲೋಕಾಲೆ ವಾರ್ಷಿಕ ಮಹಾ ಸಮ್ಮೀಲನ – ತೇಚಿ ಆಮಗೆಲೆ ಕೊಡಿಯಾಲ ತೇರು – ವಿಶ್ವ ಗೌಡ ಸಾರಸ್ವತ ಬ್ರಾಹ್ಮಣಾಂಗೆಲೆ ಸಮ್ಮೇಳನ.
ವೀರ ವೆಂಕಟೇಶಾಲೆ ರಥೋತ್ಸವು ಮ್ಹಳ್ಯಾರಿ ಹೋಡ ಸಂಭ್ರಮು, ಮಂದಸ್ಮಿತ ಜಾವನು ನಿತ್ಯಯೀ ಗರ್ಭ ಗೃಹಾಂತು ವಿರಾಜಮಾನ ಜಾವನು ಆಸೂನ ಧನಿಯಾನ ಭಾಯರ ಯೆವಚೆ ವೇದಘೋಷ ಆನೀ ವೀರ ವೆಂಕಟೇಶಾ ಗೋವಿಂದಾ... ‘ಶ್ರೀನಿವಾಸಾ ನೀನೆ ಪಾಲಿಸೋ..’ ಮ್ಹಳೇಲ ದಾಸವಾಣಿ ಮಾನೂನ ಭಾವುಕ ರೋಮಾಂಚನ ಕ್ಷಣಾಕ ಸಾಕ್ಷಿ ಜಾವಚೇಚಿ ಜೀವಮಾನಾಚೆ ಸತ್ಕಾರ್ಯ ಮ್ಹಣ ದೋನ ಹಾತು ಮಾತೇರಿ ದವೋರನು, ಪಾಯ ನೀಟ ಕೋರನು ಸಕ್ಕಡ ವಿಸೋರನು ಭಾರೀ ಜನ ಸಾಗರಾ ಮಧೇಂತು, ಸಂಸಾರ ಸಾಗರಪಾರ ಕೋರನು ದೀ ಮ್ಹಣ ಮಾಗೂನ ‘ವೀರ ವೆಂಕಟೇಶಾನ ರಥಾರೂಢ ಜಾವಚೆ ಪಳಯಲಾ° ಜೀವನ ಸಾರ್ಥಕ ಜಾಲೆ ಆನೀ ಸಕ್ಕಡ ತೋ ಪಳೋವನು ಗೆತಾ ಮ್ಹಣ ಧನಿಯಾಲೆ ವಯರೀ ವಿಶ್ವಾಸ ದವರಲೆಲೋ ಲೋಕು ಆಮಗೆಲೆ ಸಮಾಜಾಚೊ.
ವೆಗವೆಗಳೆ ಕಾರಣಾನ ದೇಶಾಂತರ ಆಯಿಲೆ ಆಮಗೆಲೆ ಸಮಾಜಾಕ ಎಕ ಮೆಳಚಾಕ, ಕುಟುಂಬೇಚೆ ಆನಿ ಆಮಗೆಲೆ ವ್ಹಳಕ ವರೋನ ಗೆವಚಾಕ ಧಾರ್ಮಿಕ ವ್ಯವಸ್ಥೆಚೆ ಮುಖಾಂತರ ಪ್ರಾರ್ಥನಾ ಕೇಂದ್ರ ಸ್ಥಾಪನ ಕೋರುನು ಇಷ್ಟ ದೇವಾಕ ಆರಾಧ್ಯ ಕೋರನು ಆಯಿಲೊ ವಿಶಿಷ್ಟ ಪರಂಪರಾ ಆಮಗೆಲಿ. ದೇವಳ ಬಾಂದಿತನಾ ಆಮಗೆಲೆ ಮ್ಹಾಲ್ಗಡೇನಿ ತೇ ಭಕ್ತಿ ಶ್ರದ್ದಾ ಕೇಂದ್ರ ಕೊರನು ಸಮಾಚಾಚೆ ಶಕ್ತಿ ಕೇಂದ್ರ ಕೆಲಾ. ಧನಾತ್ಮಕ ಚಿಂತನ ಆನೀ ಧರ್ಮ ದೇವು ಮ್ಹಳೇಲ ಜೀವಾ ಪಶೀ ಹೋಡ ಜಾವನು, ಜೀವಾಚೆ ತ್ಯಾಗ ದೀವನು ಧಾಂವಡಿ ಕೋರನು ಆಜಿ ಹೋ ಆಮಗೆಲೆ ಸಮಾಜ ಆಮಕಾ ದಿಲಾ. “ಸ್ವಧರ್ಮೇ ನಿಧನಂ ಶ್ರೇಯಾತ್” ತಸಲೇ ಧ್ಯೇಯ ದೋರನು ದೇವಾಲೆ ವಯರೀ ಭಾರ ಗಾಲನು ದೀಸ ರಾತಿ ಎಕ ಕೋರನು ವರೋನು, ಬಾಂದೂನ ಹಾಡಲೆಲೊ ಅಪೂರ್ವ ತಶೀಚಿ ದೂರ ದೃಷ್ಠಿ ದವೋರನು ಬಾಂದಿಲೊ ಸಮಾಜು, ಆಮಗೆಲೊ. ಶಿಂಪೂನ ಗೆಲೇಲ ಸಮಾಜಾಕ ಎಕ ಕರುಂಕ ಸಂಘಟನಾ ಶಕ್ತಿ ಜಾವನು ಆಧ್ಯಾತ್ಮ ಸಾಧನ ಧರನು ವೆಗವೆಗಳೆ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮಾ ಮುಖಾಂತರ ಸಮಾಜು ಆಚಾರ ವಿಚಾರ ವರೋನು ಹಾಳೇಲ ಆಮಗೆಲೆ ಮ್ಹಾಲ್ಗಡೇನಿ ಅಶೀ ಪಳಯತನಾ ಆಮಗೆಲೆ ಸಮಾಜಾಕ ಸಮ್ಮೇಳನಾಚೆ ಅವಶ್ಯಕತಾ ನಾ, ಕಾರ್ಕಳಚೆ ಕಾರ್ತಿಕ ಪುನವೇ ದಾಕೂನ, ಮಂಜೇಶ್ವರಾಚೆ ಷಷ್ಠಿ, ಮುಲ್ಕಿ ಪ್ರತಿಷ್ಠೆ ಪುನವ, ಕೊಡಿಯಾಲ ತೇರು, ಬಂಟ್ವಾಳ ಮೃಗ ಬೇಟ ಅಶಿ ಮ್ಹಾಲ್ಗಡೇನಿ ಸಮಾಜಾನ ಎಕ ಮೆಳಚಾಕ ಗಾಲನು ದಿಲೇಲ ವಾಟ ಆಮಕಾ ಆಸಾ.
ಗಾಂವ ಪರಗಾಂವಾoತು ಆಸಲೇರಿಯ ವರಸ ಭರೀ ಗೋಳನು, ರಜ ಸಕ್ಕಡ ಸಾಂಗಾತ ಗಾಲನು ಕೊಡಿಯಾಲ ತೇರಾಕ ರಜ ಕಾಣು ಗಾಂವಾಕ ಯೆವನು ಚೆರ್ಕೆನ ಪಾಟೇ ತೊಡಪು ನೆಸೂನ ವಾಡಚೆ, ಪಲ್ಲಂಕೀ ಖಾಂದ ಮಾರಚೊ ತಶೀಚೆ ಚೆಲ್ಯಾನಿ ಕಾಪ್ಟಡ ನೆಸೂನ ಬಂಗರಾಚೆ ಝಗ ಮಗೇಂತು ರಥಬೀದಿಂತು ಭೋಂವಚೇಚಿ ಉಮೇದಿಕ ಸ್ಪಷ್ಟ ನಿದರ್ಶನ. ಕೊಡಿಯಾಲ ಮ್ಹಳಾರಿ ಪಾಳ ಆನೀ ತೇ ವೀರ ವೆಂಕಟ್ರಮಣಾಲೆ ಭಕ್ತೀಂತು ತಿಂಬೂನ ಖಂಯ ಆಸಲ್ಯಾರೀಯ ಧನಿಯಾಲೆ ಪಾಯಾ ಮುಳಾಕ ಖಂಡಿತ ಯೆತಾ.
ಆಜಿ ಪರಗಾಂವಾoತು ಆಸೂನ ‘ವಿಕೆಂಡ ಕಲ್ಚರ್’ ಆಪಣಾವನು ಗೆತಲ್ಯಾರೀಯ ಪಾಳಾಂತು ಆಸಚೆ ಸಾರಸ್ವತಾಲೆ ‘ಕಲ್ಚರ್’ ತಾಕಾ ಹಾಂಗಾ ತಾಂಡೂನ ಹಾಡತಾ, ದೋಸ್ತಾ ಸಾಂಗಾತ ಭೋಂವನು ಗೆಟ್ ಟುಗೆದರ್ ಕೆಲೆಲ ಲೋಕು ಕುಟುಂಬೆ ಸಾಂಗಾತ ಮೆಳತಾ, ಪಾಯ್ಯಾರಿ ಪಾಯು ಗಾಲನು ಪೀಜಾ ಬರ್ಗರಾರಿ ಜೀವನ ಕಾಡತಲೆ ಪಾರಕೂಟ ಮ್ಹಾಣಾಯ ಗಾಲನು ಸಕಾಳಿಚೆ ಪೇಜ ಆನೀ ಸಾಂಜೇವೇಳ ತೋಯ ಬುರಕೀತಾ, ‘ನೈಟ್ ಔಟ್’ ಮ್ಹಳೇಲ ರಾತೀಚೆ ಪಾಲಂಕೀ ಖಾಂದೋ ದೀವನು ಚಲತಾ. ಯುವ ಜಣ ತಾಂಗೇಲ ಸಾಮಾಜಿಕ ಜವಾಬ್ದಾರಿ ಗೇವನು ವಾಂಟೊ ಗೆತಾಂಚಿ.
ಸಾನ ಸಾನ ಚೆರ್ಡುಂವ, ಸಕಾಳಿ ಉತ್ಸವಾ ವೇಳೆರಿ ಪತಾಕೆ ದೋರನು ಪಾಲ್ಲಂಕೀ ಮುಖಾರಿ ಆಸಲ್ಯಾರಿ ಸಾಂಜವೇಳ ಜೆವಣಾ ಪಾನಾ° ಘಾಲತನಾ ಪಾಟೇ ತೊಡಪಾರಿ ಖಾಲಿ ಕಟಾರ ಗೆವನು ಧಾಂವಚೇಯ ಕರತಾಂಚಿ, ಚೆರ್ಕೆನಿ ಕಟಾರ ಗೇವನು ಧಾಂವಚೆ ಧಡ-ಭಡೀ, ವಾಡಚೆ, ಜಾಡಚೆ ಸಕ್ಕಡ ಧಣಿಯಾಲೆ ಸೇವಾ ಮ್ಹಣ ಕರತಾಂಚಿ, ಅಗ್ರಸಾಳೇಂತು ಮಾಲ್ಗಡ್ಯಾನ ಕಟಾರಾಂತು ರಿತಾವನು ದಿಲ್ಯಾರಿ ಚೆರ್ಕೆ ವಾಡತಾಂಚಿ ಸಾನ ಚೆರ್ಡುಂವ ಖಾಲಿ ಕಟಾರ ಪರತ ಪಾವಯತಾಂಚಿ ಹ್ಯಾ ಎಕ ಸಗಳೆ ಸಾಮಾಜಿಕ ಸಾಂಕಾಳ.
ಚೆಲ್ಯಾನಿ ಕಾಪ್ಪಡ ನೆಸೂನ ದೋಸ್ತಾ ಸಾಂಗಾತ ಸಾಂತೇoತು ಭೋಂವಚೆ ಆಸಾ. ತಶೀಚಿ ನವೇ ವ್ಹಾರಡೀಕ ಆನೀ ನಿಶ್ಚಯ ಜಾಲೇಲ ಜೋಡಿಕ ನವ ತೇರು ಸಂಭ್ರಮೇಚೊ, ಚೆರ್ಡುವಾಂಕ ತೇರಾ ಖರ್ಚಾಕ ಮೆಳೇಲ ರುಪಯೀ ಕಿಸೆ ಗಾಲನು ಸಾಂತ ಭೋಂವಚೆ, ಚೆಲ್ಯಾಂಕ ಕುಳಾರ ಯೆವಚೆ, ಚೆರ್ಕೆಂಕ ರಾತ ಫಾಲೆ ದೋಸ್ತಾ ಸಾಂಗಾತ ಮೆಳನು ಉಲೋವಚೆ ಅಶೀ ರಥಬೀದಿಂತು ದೇವಸ್ಥಾನಾಚೆ ಭಾಯರೀ ಎಕ ದುಸರೆಚಿ ವಾತಾವರಣ ಭಾಂದೂನ ದಿತಾಂಚಿ.
ಕೋಡಿ ದಾಕೂನ ಉತ್ಸವ ಅಭಿಷೇಕು, ಯಜ್ಞ ಸಕ್ಕಡ ವೈದಿಕಕಾರ್ಯ ಪ್ರಾರಂಭ ಜಾವನು, ಸಾನ ತೇರಾಕ ಡೊಂಗರಕೇರಿ ಕಾಟೇರಿ ಮೃಗ ಮಾರಚೆ ಲಾಲಕೀ ಉತ್ಸವಾ ಸಂಭ್ರಮು, ರಥ ಸಪ್ತಮೀಕ ಸಕಾಳಿ ದಾಕೂನ ವೀರ ವೆಂಕಟೇಶಾಕ ಪ್ರೀತಿಚೆ ಪುಳಕಾಭೀಷೇಕು, ಕನಕಾಭೀಷೇಕು ಸಕ್ಕಡ ಜಾವನು ಸರ್ವಾಂಗ ಸುಂದರ ಅಲಂಕೃತ ಜಾವನು ಯಜ್ಞಾರಿ ಪೂರ್ಣಾಹುತಿ ದೀವನು ಬಾಂಗ್ರಾ ಪಾಲ್ಲಂಕೀರಿ ಜನಾಲೆ ಖಾಂದೇರಿ ಡೊಲಾಯಮಾನ ಜಾವನು ಉತ್ಸವಾರಿ ಅಪೂರ್ವಕ್ಷಣ ಬ್ರಹ್ಮ ರಥಾರೋಹಣ ಧನ್ಯಾಲೆ ಪಳೋವಚೇಚೆ ಜೀವನಾಂತುಲೆ ಧನ್ಯಾತಾಭಾವ.

ಅವಭೃತೋತ್ಸವು - ಓಕುಳ
ಮಂಗಳೂರು ರಥಬೀದಿಚೆ ಶ್ರೀ ವೆಂಕಟರಮಣ ದೇವಳಾಚೊ ರಥೋತ್ಸವ ಹ್ಯಾ ಜಗತ್ಯಾಂತು ಆಸಚೆ ಸಗಟ ಗೌಡ ಸಾರಸ್ವತ ಲೋಕಾಂಕ ಏಕ ಪ್ರಮುಖ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮ. ಪಾಂಚ ದಿವಸ ಚಲಚೆ ಹ್ಯಾ ರಥೋತ್ಸವಾಚೇ ಉಪರಾಂತು ಸ್ಹಂಚೆ ದಿವಸ ಅವಭೃತೋತ್ಸವ ಯಾ ಓಕುಳಿ ಉತ್ಸವ ಚಲತಾ. ತ್ಯಾ ದಿವಸ ಗಾಂವ ಪರಗಾಂವಚೆ ಗೌಡ ಸಾರಸ್ವತ ಲೋಕ ಸಕಾಳಿ° ಮ್ಹಣತಾನಾಚಿ ದೇವಳಾಕ ಪಾವತಾತಿ. ದೇವಳಾಂತು ಭಿತರಿ ಧಾರ್ಮಿಕ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮ ಚಲ್ಯಾರಿ ಭಾಯರ ರಥಬೀದಿಂತು, ಪ್ರಮುಖ ಜಾವನು ಟೆಂಪಲ್ ಸ್ಕ್ವೇರಾಂತು ಚೆಲೆ ಓಕುಳ ಖೆಳಚೆ° ದಿಸೂನ ಯೆತಾ. ಆರತಾ° ಸಾಬಾರ ಚೆಲಿಯಾನಿಯೀ ಓಕುಳ ಖೆಳಚೆ ಪಳೊವಚಾಕ ಮೆಳತಾ°.
ಸಾಬಾರ 25000 ಲೋಕ ಹ್ಯಾ ಓಕುಳ ಸಮಾರಂಭಾoತು ಮೆಳತಾತಿ ಮ್ಹಣ ಏಕ ಅಂದಾಜ ಸಾಂಗತಾ. ಹ್ಯಾ ಓಕುಳಿಚೆ ವಿಶೇಷತಾ ಮ್ಹಳ್ಯಾರ ಹಾಂಗಾ ಶ್ರೀಮಂತ-ದುರಬಳೆ ಮ್ಹಳೆಲೆ ಭೇದ ಭಾವ ನಾತಿಲೆ° ಸಗಟಯಿ ಸಾಂಗತ ಮೆಳೂನ ಓಕುಳ ಖೆಳತಾಚಿ. ಚೆರಡುಂವ ಪಿಚಕಾರಿ, ರಂಗ ಆನೀ ಉದಾಕ ಭರಲೇಲೆ ಫುಗೆ ಧರೂನ ತಯಾರ ಆಸತಾತಿ. ದೇವಳಾ ಮುಖಾರ ಆಸಚೆಂ ಅಶ್ವತ್ಥ ಕಾಟ್ಟೆ ಆನೀ ಭಾಂಡಿ ಹ್ಯಾ ಚೆರಡುಂವ ಭರೂನ ಆಸಚೆ ದಿಸತಾ. ಹೆಕಡೆ ತೆಕಡೆ ವಚೆ° ಲೋಕಾ ವಯರಿ ಪಿಚಕಾರಿ ಮಾರಚೆ° ರಂಗು ಆನೀ ಉದಕಾ ಫುಗೊ ಉಡೊವಚೆ° ದಿಸೂನ ಯೆತಾ. ಆಯಚೆ ತರನಾಟ್ಯಾನಿ ಓಕುಳಿ ಖೇಳಚಿ ರೀತೀಂತು ಬದಲಾವ ಆಯಿಲೆ ಪಳೊವಚಾಕ ಮೆಳತಾ. ಉದಕಾಚಿ ಟಾಂಕಿ ಹಾಡೋನು ತಾಂತೂಲೆ° ಉದಾಕ ಪಂಪಾನ ಆಶೀಲೆ° ಲೋಕಾ ವಯರಿ ಶಿಂಪಚೆ° ಏಕ ನವೀನ ವಿಷಯ ಜಾಲಾ. ಥೊಡೆ ಲೋಕ ಟ್ಯಾಂಕಾoತು ಐಸಾ ಉದಾಕ ಘಾಲೂನ ಥಂಡ ಉದಾಕ ಶಿಂಪಡಚೆಯೀ ಆಸಾ. ಥೊಡೆ ವರಸ ಡಿ.ಜೆ. ಪದ ಘಾಲನು ನಾಂಚೇಯೀ ಪಳೊವಚಾಕ ಮೆಳೆಲೆ. (ಡಿ. ಜೆ. ಪದಾಂಕ ದೇವಳಾಚೆ ಅನುಮತಿ ನಾತಲ್ಯಾರಿ ತೇ° ಆಸನಾ) ಥೊಡೆ ಲೋಕ ಓಕುಳಿ ವೇಳಾರ ವ್ಹಿಂಗಡ ವ್ಹಿಂಗಡ ರೂಪ ಪ್ರದರ್ಶನ ಕರಚೇಯೀ ಆಸಾ. ಆನಿವೆಂಕಟ್ರಮಣಾಕ ಪ್ರೀತಿ ಮ್ಹಣು ಭಂಗಿ ಉಂಡೋ ಹಲ್ವೊ ವಾಂಟೂಚೆಯಿ ಆಸಾ. ಉಂಡೊ ಆನೀ ಹಲ್ವಾ ಖಾತೀರ ಲೋಕ ತಾಂತೂಯೀ ತರನಾಟೆನಿ ರಾಬಚೆ° ದಿಸೂನ ಯೆತಾ, ಹ್ಯಾ ಉಂಡೊ ಆನೀ ಹಲ್ವಾಚೇ° ಪರಿಣಾಮ ಸಾಂಜವೇಳ ಮ್ಹಣತಾನಾ ಕಳೂನ ಯೆತಾ. ಸಗಟ ಸಂತೋಷಾನ ಓಕುಳ ಆಚರಣ ಕರತಾತಿ.
ಸಾಬಾರ ದೇಡ ಘಂಟೊ ಮ್ಹಣತಾನಾ ದೇವಾಲಿ ಪಾಲಂಕಿ ದೇವಳಾ ದಾಕೂನ ಭಾಯರ ಯೆತಾ. ಶುರವೇಕ ಸ್ವದೇಶಿ ಸ್ಟೊರ‍್ಸ್ ತಾಂಯ ವಚೂನ ಮಾಕಶಿ ಯೆತನಾ ಗದ್ದೆಕೇರಿ ವಚೂನ ಪರತೂನ ದೇವಳಾ ಲಾಗ್ಗಿ ಯೇವನು ಶರವು ತಾಂಯ ವಚೂನ, ನಂದಾದೀಪ ಜಾವನು, ರಥಬೀದಿ ಜಾವನು, ಚಿತ್ರಾ ಟಾಕೀಸ್ ಜಾವನು, ಡೊಂಗರಕೇರಿ ಜಾವನು, ಮಹಾಮಾಯಾ ದೇವಳ ಜಾವನು, ವಿಠೋಭ ದೇವಸ್ಥಾನ ರಸ್ತೇರ ದಾಕೂನ ಶ್ರೀನಿವಾಸ ಪಾಠಶಾಳೇಚೆ ತಳೇಂತು ದೇವಾನ ನ್ಹಾವಚೆ° ತಾಂಯ ಓಕುಳಿಚೆ ಉತ್ಸವ ಚಲತಾ.
ಸಾಬಾರ ಆಟ ಘಂಟೆ ತಾಂಯ ಚಲಚೆ ಹ್ಯಾ ಉತ್ಸವಾಚೇ ಸಾಂಗತ ಭರಪೂರ ಲೋಕ ಆಸತಾತಿ. ಜಾಲ್ಯಾರ ಉತ್ಸವಾಚೇ ಮದೇ° ಸಾಬಾರ ಲೋಕ ಘರಾಕ ವಚೂನ ನ್ಹಾವನು ರಾತಿ ಪರತೂನ ದೇವಳಾಕ ಪಾವತಾತಿ. ಫಾಲಫಾಲೇರಿ ಚಾರ ಗಂಟ್ಯಾಕ ಕೊಳಂಬೆ ಜೆವಣ ಜೇವನೂಚಿ ತಾಂನಿ ಘರಾಕ ವಚೆ°.

ತೇರಾ ಸಾಂತ
‘ಸಾoತ’ ಮ್ಹಳೆಲೆ ಶಬ್ದಾಂತು ಮನಾಕ ಸಂತೃಪ್ತಿ ದಿವಚಿ ಆನೀ ಸಂತುಷ್ಟಿ ಕರಚಿ ಸಮ್ಮೋಹಕ ಶಕ್ತಿ ಆಸಾ. ‘ಸಾಂತ’-ಕನ್ನಡ ಭಾಷೇನ ಹಾಕ್ಕಾ ‘ಸಂತೆ’ ಇಂಗ್ಲಿಷಾನ ‘ಮಾರ್ಕೆಟ್’ ಮ್ಹಣತಾಚಿ. ಹೇ ಏಕ ನಿರ್ದಿಷ್ಟ ಅವಧೀರಿ, ನಿರ್ದಿಷ್ಟ ಜಾಗೇರಿ ದವರಚೆ ಸಾನಚಿ ಮಾರ್ಕೆಟ್, ಬಾಜಾರ್ ಯಾ ದುಖಾನ ಮ್ಹಣಯೇತ. ಕಿತ್ಲೆಯೀ ಮಾಲ್ ಆನೀ ಸೂಪರ್ ಬಜಾರ್ ಸಂಸ್ಕೃತಿ ವಾಡೂನ ಆಯಲಾರಿಯೀ ‘ಸಾಂತೆ’ನ ತಾಜೇ ಮಹತ್ವ, ಉಪಯೋಗತಾ ಊಣೆ ಜಾವಚಾಕ ಸೋಣಿ. ಸಾಂತೇಚಿ ವಿಶೇಷತಾ ಯಥಾವತ್ ಆಸಾ. ಸಾಂತೇಚೆ ರೂಪ ಸೌಂದರ್ಯಾoತು ಸಾಬಾರ ಮೋಹಕತಾ ಆಯಲ್ಯಾ, ಸಾಧಾರಣ ಜಾಲ್ಯಾ ಶಿವಾಯಿ ಸಾಂತೇಚೆ ಪರಿಕಲ್ಪನೇಕ ಕಿಂಚಿತ್ ‘ಊನ’ ಯೇಯನಿ. ‘ಸಾಂತ’ ದೋನಿ ಪ್ರಕಾರಾಚಿ ಆಸ್ಸ. ಪ್ರಥಮತಃ ತೇರು, ಜಾತ್ರಾ, ಭುತ್ತಾಕೋಲು, ನೇಮೋತ್ಸವು, ರಾತ್ರಿಚೆ ಖೆಳಚೆ ಯಕ್ಷಗಾನ ಮೇಳು ಅಶೀ ವಿಭಿನ್ನ ಉತ್ಸವಾ ವೇಳೇರಿ ದವರಚಿ ಸಾಂತ. ಹೀ ಸಾಂತ ಉತ್ಸವಾಚೇ ರಂಗಸoಭ್ರಮ ಚಡಯತಾ. ತುಮೀ ಆಲೋಚನ ರ‍್ಯಾ- ಖಂಚೇಯಿ ತೇರು, ಉತ್ಸವಾ ವೇಳೇರಿ ಸಾಂತೆಚೊ ಸಾಲು ದಿಸನಾತಲ್ಯಾರಿ, ತೋ ಉತ್ಸವು ಏಕದಂ ನಿಸ್ಸಾರ ಲಾಗತಾ ನ್ಹಂಹಿವೇ? ‘ಸಾಂತ’ ಆಸ್ಸ ಜಾಲ್ಯಾರಿ ಚೆರಡುಂವ ಆನೀ ಬಾಯಲ ಮನೀಶ ಖಂಡಿತ ಉತ್ಸವಾಕ ವತಾಚಿ ಮ್ಹಣ ಲ್ಯಾಕ. ಆನೇಕ ಪ್ರಕಾರಾಚಿ ಸಾಂತ ಕಸಲೆ ಮ್ಹಳ್ಯಾರಿ ವಾರಾಂತು ಯಾ ಮ್ಹಯಿನ್ಯಾಂತು ನಿರ್ಧಾರಿತ ಕೆಲೆಲೆ ಖಂಚೆಯಿ ಏಕ ದಿವಸು, ನಿರ್ದಿಷ್ಟ ಜಾಗೇರಿ ದವರಚಿ ಸಾನ ಬಾಜಾರ. ಉತ್ಸವಾ ವೇಳಾರಿ ದವರಚೆ ಸಾಂತೇಕ ಅಲ್ಪಾವಧಿ ಅಯುಷ್ಯ. ಉತ್ಸವ ಜಾಲ್ಲೆವೇ ಸಾಂತ ದವರಲೇಲೆ ಲೋಕು ಜಾಗೊ ಖಾಲಿ ಕರತಾಚಿ. ಏಕ ಏಕ ಪಟಿ ದವರಲೇಲೆ ಸಾಮಾನಾಂಕ ಡಿಮಾಂಡ್ ಆಸಲ್ಯಾರಿ ಉತ್ಸವು ಜಾತ್ತರಿಯೀ ಸಾಂತ ಥೋಡೇ ದಿವಸ ಆಸತಾ. ತಾಂಗೇಲೆ ಸಾಮಾನ ವಿಕೂನು ಗೆಲ್ಯಾರಿ ವರಲೇಲೆ ಸಾಮಾನು ವಾಪಾಸ ಘೇವನು ವ್ಹರಚೆ ತ್ರಾಸ ವರತಾ ನ್ಹಹಿವೇ?

ತೇರು, ಜಾತ್ರಾ ಸಮಯಾರಿ ದವರಚೆ ಸಾಂತೆoತು ರಿಬ್ಬನ್, ಕಾಂಕಣ, ಮಣಿಯಾ ಸರು, ನಮ ನಮೂನೇಚೆ ಬೆಲೂನ, ಪ್ಲಾಸ್ಟಿಕ್ಕಾಚೇ ಥರಾವಳಿ ಖೆಳಚೆ ಸಾಮಾನು, ಪ್ಲಾಸ್ಟಿಕ್ಕಾಚೆ ಫೂಲ, ಬಾಸ್ಕೆಟ್, ತಥಾ ಘರಕಡೆ ವಾಪೊರಚೆ ಅನ್ಯ ಐಟಮ್ಸ್ ಸ್ಟೀಲಾ ಆಯದನ, ಕಾನ್ನಾ ಘಾಲಚೆ ಹ್ಯಾಂಗಿoಗ್ಸ್, ಮಾತ್ತೆಕ ಘಲಚೆ ಕ್ಲಿಪ್, ವ್ಹಾಣ ಕಸಲೆ ಆಸ್ಸ, ಕಸಲೆ ನಾ ಮ್ಹಣೂನ ಸಾಂಗೂಕ ಜಾಯನಾ. ಹೀ ಸಾಂತ ವಿಶೇಷ ಜಾವನು ಚೆರಡುವಾಂಕ, ಬಾಯಲ ಮನಶಾಂಕ ಆಕರ್ಷಿತ ಕರತಾ. ದಾರಲೆ ಮನಶಾಂಕ ಜಾಯ ಜಾಲೇಲೆ ವಸ್ತು ಹಾಂಗಾ ದುರ್ಲಭ ಜಾಲೇಲ ನಿಮಿತ ತಾಂನಿ ಸಾಂತೇಕ ಭೇಟ ದಿವಚೆ ಭಾರೀ ಊಣೆ ಮ್ಹಣಯೇತ. ಜಾಲ್ಯಾರಿ ತಾಂಗೇಲೆ ದುಡವಾಚೇ ಪರ್ಸ, ತಾಂಗೇಲೆ ಬಾಯಲ-ಚೆರಡುವಾಂಗೇಲೆ ಸಾಂಗಾತ ಸಾಂತೇಕ ಅವಶ್ಯ ಭೇಟ ದಿತಾತಿ (ಹಾಜೇ ಅರ್ಥು ಕಳ್ಳೇ ನ್ಹಹಿವೇ?)

ಸಾಂತೆoತು ಮೆಳಚೆ ಸಾಮಾನಾಚೇ ಮ್ಹೋಲ ರೀಸನೇಬಲ್ ಆಸತಾ. ಸಾಂತ ದವರಲಲೇಂಕ ಸಾಮಾನ ಹಾಡಚೆ, ವ್ಹರಚೆ ಖರ್ಚು ಸೊಡಲ್ಯಾರಿ ನಿರ್ವಹಣ, ಭಾಡೆ ಇತ್ಯಾದಿ ನಾ ನ್ಹಂಹಿವೇ? ಥೊಡೇ ಕಡೇನ ಭಾಡೆ ದಿವಚಾಕ ಆಸಚಾಕ ಫುರೊ. ಸಾಂತೆoತು ಬಹುತೇಕ ಚಾಂಗ ಆನೀ ಕ್ವಾಲಿಟಿ ಮ್ಹಾಲು ಮೆಳತಾ. ಸಾಂತೆoತು ಖಾವಚೆ ವಸ್ತುಯೀ ಮೆಳತಾ. ಐಸ್‌ಕ್ರೀಂ, ಪಾನಿಪುರಿ, ಚರುಮುರೇ ಉಪ್ಕರಿ, ತಳ್ಳೆಲೊ ನಮ ನಮೂನೇಚೊ ಬಜೊ, ಮೀಟ್-ಮಿರಸಾಂಗ ಲಾಯಲಿ ಆಂಬುಲೇ ಫೋಡಿ ಕರೂನ ವಿಕತಾಚಿ. ಸಾಂತೆoತು ಲೋಕಾ ಮದೇ° ತೆತಾ-ಯೆತಾ° ಚಮಕತಚಿ ಆಂಬಾಡೊ, ಚರಮುರೆ ಉಪ್ಕರಿ ಖಾವಚಾಕ ಮಜಾ ಆಸತಾ. ಗಾಂವಾoತು ವಾರಾಕ ಏಕ ಪಟಿ ಯಾ ಮಹಿನೇಂತು ಏಕ ದಿವಸ ದವರಚೆ ಸಾಂತೆoತು ವಯರಿ ಉಲ್ಲೇಖಿತ ವಸ್ತು ನಂತಾ ಊಣೆ ಮ್ಹೊಲ್ಲಾಕ ರಾಂದಯಿಕಾಯಿ, ಮಾಸಳಿ, ಫೂಲ, ಫಲ, ಆವಂಗಾಲೆ ಇತ್ಯಾದಿ ಮೆಳತಾ. ಗಾಂವಚೆ ಲಾಗ್ಗಿ ಆಶೀಲೆ ಹಳ್ಳಿಂತುಲೆ ಲೋಕು, ತಾಂಗೆಲೆ, ಮ್ಹಾಲು ಸಾಂತೆoತು ವಿಕ್ಕೂಕ ದವರತಾಚಿ. ಘರಕಡೆ ಸಾಮಾನು ಒಟ್ಟೂಚಿ ಶಿಂಪಡೂನ, ವ್ಯವಸ್ಥಿತ ರೂಪಾರಿ ದವರನಾ ನಾತಲ್ಯಾರಿ ‘ಹೇ ಕಸಲೆ ಸಾಂತ ಶೀ ದವರಲಾಂ’ ಮ್ಹಣತಾಚಿ. ಘರಕಡೆ ಸಗಳೋ ದಿವಸು ಚೆರಡುವಾಂಗೆಲೆ ಡೋಲು, ಬುಡಬುಡೋ ಶಬ್ದು, ಬಲೂನಾಚೊ ಪೀಪೀಂ, ತೊಂಡಾನಿ ವಾಜೊಚೆ ಹಾರ್ಮೊನಿಯಂಚೆ, ಕೊಳಲಾಚೊ ಶಬ್ದು ಆಯಕತಾ ಮ್ಹಳ್ಯಾರಿ ತೇ ಘರಕಡೇಚೆ ಲೋಕು ಸಾಂತೇಕ ವಚೂನ ಆಯಲ್ಯಾಂತಿ ಮ್ಹಣೂನ ಲೆಕೂಕಾ. ಚೆರಡುವಾನಿ ರಡತಾನಾ, ಹಟ ಕರತಾನಾ ‘ಪಳೇ° ತೂ° ಅಶೀ ರಡಲ್ಯಾರಿ, ಹಟ ಕೆಲ್ಯಾರಿ ತುಕಾ ತೇರಾಚೇ ಸಾಂತೇಕ ವ್ಹರನಾ ಪಳೇ’ ಮ್ಹಣೂನ ಮ್ಹಾಲಗಡೆ ಭಿವಯತಾಚಿ. ತೇರು, ಜಾತ್ರಾ ಮ್ಹಳ್ಯಾರಿ ಘರಕಡೇಚೆ ಮ್ಹಾಲಗಡೆ ಮನಶಾನಿ ಸಾನ್ನಾಂಕ ‘ತೇರಾ ಯಾ ಜಾತ್ರೆ ಖರ್ಚಾಕ’ ಮ್ಹಣೂನ ಪೈಸೆ ದಿವಚೆ ಕ್ರಮ ಆಸ್ಸ. ಆಜಕಾಲ ಸಮಾನಾಕ ಮ್ಹೋಲ ಚಳ್ಳಾಂಚಿ. ಸಾಂತೆoತು ತರತರಹಾಚೇ ವಸ್ತುಯೀ ಮೆಳತಾಚಿ. ಲೋಕಾಲೆ ಆಶಾ-ಅಪೇಕ್ಷಾಯೀ ಚಳ್ಳಾಂಚಿ ದಾಕೂನ ಖರ್ಚಾಕ ದಿವಚೆ ಪೈಸೆಯೀ ಚಡ ಜಾಲಾ. ಅಖೇರಿಕ ಹೋ ಪೈಸೊ ಸಾಂತೆoತು ಸಾಮಾನ ವಿಕತಲ್ಯಾಲಾಗಿ ಪಾವತಿ ಜಾತಾ. ತಾಗೆಲೊ ಸಾಮಾನ ಸಗಟಯೀ ಆಮಗೆಲೆ ಘರಕಡೆ ಎತಾ. ಘರಕಡೆ ದವರಲೆಲೊ ಕಸಲೋಯಿ ನ್ಹವೋ ವಸ್ತು ಪಳಯಲ್ಯಾರಿ ಬ್ಹಾಮಣಾನ ಉತ್ಸುಕಪೂರ್ವಕ ಜಾವನು ಬಾಯಲೇಕ ನಿಮಗೂಚಾಕ ಆಸ್ಸ ‘ತೂ ಸಾಂತೇಕ ಗೆಲ್ಲೆಲಿವೇ’ ಮ್ಹಣೂನ. ಫೂಡೆ ಗಾವಾಂತು ದವರಲೆಲೆ ಸಾಂತೆoತು ಲೋಕಾಂಗೆಲೆ ಗಡದಿ ನಿಮಿತ ಸಾನ್ನ ಚೆರಡುವಾನಿ ಹೊಡಗೂನ ವಚೆ ಸರ್ವೇಸಾಮಾನ್ಯ ಆಶೀಲೆ°. ಆಜಕಾಲ ತಶೀ ಜಾಯನಾ. ಗಾಂವಾಕ ಶುಕ್ರವಾರ ಸಂತೆ, ಸಂತೆಕಟ್ಟೆ, ಶನಿವಾರ ಸಂತೆ ನಾಂವ ಯೆವಚಾಕ ಸಾಂತಚಿ ಕಾರಣ ಆಸಚಾಕ ಫುರೊ ಮ್ಹಣೂನ ದಿಸತಾ. ಹಳ್ಳಿಂತುಲೆ ಚೆರಡುಂವ ಕುಶಾಲೇಕ, ದೋನಿ ಬೊಟ್ಟಾನಿ ನಾಂಕ ಅಮರಸೂನ ಧರೂನ ‘ಗೋಳಿ ಮರದ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ಸಂತೆ’ ಮ್ಹಣೂಂಕ ಪ್ರಯತ್ನ ಕರತಾತಿ. ನಾಂಕ ಬಂದ್ ಆಶೀಲ ನಿಮಿತ್ತ ತೇ ‘ಗೋಳಿಮರದಡಿಯಲ್ಲಿ ಸತ್ತೆ’ ಮ್ಹಣೂನ ಜಾತಾ. ‘ಸಂತೆ’ ಮ್ಹಣೂನ ಜಾಯನಾ. ಸಂಕ್ಷಿಪ್ತ ಜಾವನು ಸಾಂಗಚೆ ಜಾಲ್ಯಾರಿ, ಸಾಂತ ಏಕ ‘ಆಲ್ ಇನ್ ವನ್ ಓಪನ್ ಮಾರ್ಕೆಟ್’ ಮ್ಹಣಯೇತ. ಎಕ್ಕ ವೇಳೇರಿ, ಎಕ್ಕ ಜಾಗೇರಿ, ಘರಾಕ, ಲೋಕಾಂಕ ಜಾವಕಾ ಜಾಲೆಲೆ ಸರ್ವ ನಮೂನೇಚೆ ವಸ್ತು ಪ್ರಾಪ್ತ ಜಾವಚೆ ತಸಲೆ ಏಕ ಆಕರ್ಷಕ ಕೇಂದ್ರ. ತಶೀ ಸಾಂತೆಕ ಆನೀ ಲೋಕಾಂಕ ಕಿತಲೇಕೀ ವರಸ ದಾಕೂನ ಏಕ ಭಾವನಾತ್ಮಕ ಸಂಬoಧ ಮಜಭೂತ ಜಾವನು ಆಸ್ಸ. ಆಜಿ ಪ್ರಪಂಚ ಮಸ್ತ ಬದಲ ಜಾಲಾ°. ಇಂಟರ್‌ನೆಟ್ ಯುಗಾಂತು ಸರ್ವಯಿ ಹಾತ್ತಾ ಬೊಟ್ಟಾಚೆ ತುದೀಕ ಮೆಳತಾ. ಜಗತ್ಯಾಚೆ ಖಂಚೆ ಮುಲ್ಲ್ಯಾಂತು ಚಲಚೆ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮಯಿ ಲೈವ್ ಜಾವನು ಪಳೊವಯೇತ. ಜಾಲ್ಯಾರಿಯಿ ಕೊಡಿಯಾಲ್ ತೇರಾಂತು ವಾಂಟೊ ವಚೆ° ಆನೀ ತೇರಾಚೆ ಸಾಂತೇoತು ಭೊಂವ್ಚೆ ಆಶಾ ಮಾತ್ರ ಆನಿಕಯಿ ತಶಿಂಚಿ ವರಲ್ಯಾ ಭಾರೀ ಆಶ್ಚರ್ಯಾಚೆ ವಿಷಯು.